Η έννοια του θεού

«Η έννοια του θεού είναι αυτοπροβολή του ανθρώπου προς τα έξω. Κάθε θρησκεία είναι μορφή αυτολατρείας του ανθρώπου» (Φώυερμπαχ, «Ανθρωποθεϊσμός»). Ο άνθρωπος με τη φαντασία  ξεπερνά τη φύση του. Οι θεοί του ήταν άνθρωποι (πρόγονοι, ήρωες, ηγέτες, ευεργέτες…) που αποθεώθηκαν. Ο Ευήμερος¹ έγραψε ότι οι θεοί ήταν ξακουστοί ηγεμόνες π.χ. ο Δίας ήταν βασιλιάς στην Κρήτη, όπου υπήρχε τάφος του. Ο Κριτίας²έλεγε ότι αρχικά οι άνθρωποι ζούσαν σαν ζώα κι επικρατούσε ο ισχυρότερος. Έπειτα έθεσαν νόμους που τιμωρούσαν το φανερό κακό. Κάποιος πονηρός επινόησε τους θεούς και  δίδαξε ότι τιμωρούν το κακό που μένει κρυφό. Έτσι οι άνθρωποι άρχισαν να φοβούνται τους θεούς και να τηρούν τους νόμους.  Η θρησκεία υποσχόταν προστασία από τις εχθρικές δυνάμεις της φύσης, την οποία η ανθρωπότητα κατά τη νηπιακή ηλικία της αντιμετώπιζε πότε σαν αυστηρό πατέρα – τιμωρό και πότε σαν γενναιόδωρη μητέρα-θεά. Όταν άρχισαν οι συγκρούσεις μεταξύ φυλών, οι θεοί έγιναν πολέμαρχοι και εγγυητές της νίκης, όπως ο Γιαχβέ του Μωυσή που υποσχέθηκε στους Εβραίους την κατάκτηση της Χαναάν.

…..

¹Ευήμερος, 3^ος αι. π.Χ., Έλληνας φιλόσοφος της Κυρηναϊκής Σχολής από τη Μεσσήνη –έργο του: «Ιερά Αναγραφή»- άθεος και  οπαδός πολιτειακού  συστήματος σαν τον κομμουνισμό.

²Κριτίας, Αθηναίος, μαθητής του σοφιστή Γοργία, τύραννος από τους 30, (5^ος αι. π.Χ).