ΜΕΣΑΖΟΝΤΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΘΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΩΝ

 Οι θρησκείες έχουν τα ιερατεία τους που μεσολαβούν μεταξύ ανθρώπων και υπερφυσικού κατεστημένου. Υπάρχουν κληρονομικά ιερατεία (Ιουδαϊκό, Ινδουιστικό, Ζωροαστρικό, Σιντοϊστικό κ.α.) και επαγγελματικά (αρχ.Ελλάδας, Ρώμης, Αιγύπτου, Μεσοποταμίας κ.α.) Στην αρχαία Ελλάδα αρχιερέας ήταν ο ανώτατος άρχων (βασιλιάς ή στρατηγός). Ιερείς και ιέρειες έκαναν τις θυσίες, Οι μάντες προφήτευαν και οι μυσταγωγοί τελούσαν τα Μυστήρια. Βοηθοί ιερέων ήταν οι παράσιτοι, που μοίραζαν σίτο και προσφορές στους πιστούς.  Στις παγανιστικές λατρείες οι Σαμάνοι μεσολαβούν στα πνεύματα  για να θεραπεύσουν, να οδηγήσουν  ψυχές νεκρών στον Κάτω Κόσμο ή για να βρουν ανθρώπους, ζώα ή αντικείμενα που χάθηκαν. Στο Δρυιδισμό οι Βάρδοι ήταν  θεόπνευστοι ποιητές, οι Οβάτες θεραπευτές και επικεφαλής όλων ο Δρυίδης, ο σοφός μάγος. Στην Κίνα επικεφαλής του ιερατείου ήταν ο αυτοκράτορας.  Οι  Χαλδαίοι ιερείς με πρώτο τον Ζαρατούστρα ήταν Μήδοι μάντες, αστρολόγοι και βασιλικοί σύμβουλοι. Αυτοί συντηρούσαν την ιερή φωτιά. Η Αίγυπτος είχε ισχυρό ιερατείο με επικεφαλής τον φαραώ, αποτελούμενο από ευγενείς μάγους και σοφούς, που κρατούσαν μυστικές τις αστρονομικές, γεωμετρικές, ιατρικές κ.α. γνώσεις τους.  Οι  Σιντοϊστές έχουν ιερείς άντρες, άνω των 20 ετών (Shinshoku) με βοηθούς άντρες και γυναίκες. Αρχιερέας είναι ο αυτοκράτορας, που διορίζει το ιερατείο από τις  οικογένειες των ευγενών. Ο ευσεβής σίντο συμμετέχει στις ιεροπραξίες ή τις τελεί μόνος του.  Στον Ινδουισμό η κάστα των βραχμάνων τελεί θυσίες και προσευχές για θετικό κάρμα.  Χαμηλόβαθμοι βραχμάνοι κάνουν εγκαίνια, μαντείες, γάμους, εξορκισμούς και περιποιούνται αγάλματα θεών. Οι βουδιστές γκουρού, ιδίως της ιαπωνικής σχολής  Ζεν, με ασκήσεις διαλογισμού βοηθούν το μαθητή να φτάσει στο φωτισμό.   Στον  Ιουδαϊσμό  υπήρχε κληρονομικό ιερατείο (φυλή Λευί) ως την καταστροφή του 2^ου Ναού (70 μ.Χ) που το αντικατέστησαν οι ραβίνοι δάσκαλοι του νόμου. Το Ναό αντικατέστησε η συναγωγή. Στο Χρ/σμό  υπάρχουν βαθμοί ιερέων με επικεφαλής τους επισκόπους, για να τελούν τα μυστήρια. Οι λαϊκοί προτεστάντες αντικαθιστούν τους πάστορες. Ο Ισλαμισμός διαθέτει ιερατείο με Ουλεμάδες ή μουλάδες (γνώστες του νόμου). Αυτοί διακρίνονται σε Χαλίφη (ανώτ. άρχοντας), ιμάμη (για την προσευχή), μουεζίνη (καλεί τους πιστούς από το μιναρέ), χατίπη (αναγνώστης), καδή (δικαστής της σαρία), μουφτή (νομοδιδ/λος).