Περί Γνωστικισμού γενικά.

 Ο γνωστικισμός (από τη λέξη γνώσις) ήταν φιλοσοφία και θρησκεία που εμφανίστηκε στην Ανατολή τον 1^ο αιώνα προ Χριστού, κατά την ελληνιστική εποχή, εξαπλώθηκε στη Δύση και διατηρείται μέχρι σήμερα στη μασονική θεολογία και ορισμένες αιρετικές ομάδες. Δίδασκε μια απόκρυφη γνώση γύρω από τη δημιουργία και σωτηρία του κόσμου και του ανθρώπου, συνδυάζοντας μυστηριακές λατρείες, μαγεία (θεουργία), δοξασίες ελληνο-αιγυπτιακές (νεοπλατωνισμό, νεοπυθαγορισμό, στωικισμό, ερμητισμό), περσικές (ζωροαστρισμό)¹, ιουδαϊκές (Βίβλος, Καμπάλα) και -μετά την εμφάνιση του χριστιανισμού- αρκετά χριστιανικά στοιχεία. Ένα στοιχείο χριστιανικού γνωστικισμού, που διατηρείται και στην ισλαμική θεολογία είναι η πίστη ότι ο Χριστός δεν σταυρώθηκε πραγματικά. Δημιουργός του κόσμου, σύμφωνα με το Γνωστικισμό, ήταν ο κακός θεός Ιαλνταμπαώθ ή Ιεχωβά, που κυβερνά μαζί με τους Άρχοντες («αρχάς και εξουσίας του αιώνος τούτου», κατά τον Παύλο). Ο καλός θεός είναι ο Ένας, ο Πρώτος Αιών, από τον οποίο εκπορεύθηκαν οι άλλοι Αιώνες ("δι ου και τους αιώνας εποίησεν"), με κατώτερο ζεύγος Αιώνων τη Σοφία και το Χριστό. Όλοι μαζί οι Αιώνες αποτελούν το Πλήρωμα του θεού, που το μνημονεύει και ο Παύλος. Οι Χριστιανοί  εξόντωσαν δια πυρός και σιδήρου τις κοινότητες των Γνωστικών.

¹Ο γνωστικισμός επηρεάστηκε και από τους γυμνοσοφιστές βραχμάνους της Ινδίας, όπως ο Κάλανος, φίλος του Μ. Αλεξάνδρου. Αυτούς θαύμαζαν Έλληνες σοφοί όπως ο Πύρρων ο Ηλείος (360 – 270), ιδρυτής του Σκεπτικισμού, που ακολούθησε το Μ. Αλέξανδρο στην εκστρατεία του και ο Απολλώνιος  Τυανεύς (1^ος π.Χ αι.), οπαδός  της μετεμψύχωσης. Απεσταλμένοι του Ινδού βουδιστή βασιλιά Ασόκα στον Πτολεμαίο (3^ος π.Χ αι) έριξαν τα πρώτα σπέρματα του γνωστικισμού στην Αλεξάνδρεια. Τον 3^ο αιώνα μ.Χ. αναπτύχθηκε ο περσικός γνωστικισμός (μανδαϊσμός και μανιχαϊσμός) που έχει σαν κέντρο της διδασκαλίας του τον πόλεμο φωτός και σκότους, καλού και κακού. Επίδραση στο γνωστικισμό άσκησε και ο βουδισμός, όπως φαίνεται στα γνωστικά ευαγγέλια της Μαρίας  και του Θωμά. Οι «Καθαροί», ομάδα γνωστικών, οπαδών της Μαρίας Μαγδαληνής που κατέφυγαν στη Μασσαλία, ονομάστηκαν «Βουδιστές της Δύσης». Οι αρχηγοί τους, οι Τέλειοι, απείχαν από  ζωική τροφή  λόγω  πίστης στη μετεμψύχωση.

Γιατί δεν υπάρχει πανάγαθος θεός

Αν ήσουν παντοδύναμος και πανάγαθος θεός και ήθελες να κατασκευάσεις ένα κόσμο με ευτυχισμένους κατοίκους, θα τον κατασκεύαζες ίδιο με αυτόν που ζούμε, για κακή μας τύχη; Θα άντεχες να βλέπεις τραγωδίες, πολέμους, καταστροφές, βιασμούς, βασανισμούς, δολοφονίες και άλλες φρικαλεότητες, που κάνουν τον άνθρωπο να χάνει τα λογικά του; Δεν θα επιδίωκες στον τέλειο κόσμο σου να υπάρχει παραδεισένια ομορφιά, τάξη, αρμονία, αγάπη και όλα τα θετικά στοιχεία; Να απουσιάζει ο φόβος, η αρρώστεια, η αδικία και κάθε είδους κακία. Θα ήθελες όντα κυριευμένα από φόβο και απόγνωση, να σε ικετεύουν και να σε κολακεύουν αδιάκοπα προκειμένου να τα βοηθήσεις και να τα σώσεις από την  ανάγκη ή θα προτιμούσες να σε αγαπούν για την υπέροχη προσωπικότητά σου που δεν επιβάλλεται με το φόβο και την απειλή, αλλά με τη σοφία και τις αρετές; Κρίνοντας λοιπόν από το τι θα έκανες συ, ο μηδαμινός και ασήμαντος, με το περιορισμένο μυαλό και την ηθική συνείδηση, εφόσον στη θέση του θα ενεργούσες διαφορετικά, σαν αληθινά φιλόστοργος πατέρας των γήινων όντων και όχι υπερφυσικός δήμιος και μπαμπούλας, μπορείς να συμπεράνεις, γιατί δεν υπάρχει ένας πανάγαθος θεός- δημιουργός του δικού μας κόσμου. 

Βίβλος

Το ανθρώπινο είδος είναι φορέας δεισιδαιμονιών και προκαταλήψεων, τις οποίες διαιωνίζει και επιβάλλει μέσω «θεόπνευστων βιβλίων». Από τα πιο διαδεδομένα ιερά βιβλία είναι η ιουδαϊκή Βίβλος.  Συντάχθηκε από τον Έσδρα, αρχηγό ομάδας Εβραίων που επέστρεψαν το 520 π.Χ. στην Ιερουσαλήμ από τη Βαβυλώνια αιχμαλωσία, η οποία κράτησε από το 586 ως το 538 π.Χ. Το αρχικό κείμενο υπέστη αλλεπάλληλες διορθώσεις. Το 90 μ.Χ. στη ραββινική σύνοδο της Ιάμνειας στην Παλαιστίνη αποφασίστηκε να συμπεριληφθούν στον κατάλογο της Βίβλου (ιουδαϊκό Κανόνα) 24 βιβλία: Η Πεντάτευχος ή Τορά (Νόμος), οι Προφήτες και τα Αγιόγραφα (Ψαλμοί, Παροιμίες, Χρονικά). Η ιουδαϊκή Βίβλος συμπληρώνεται από το  Ταλμούδ  που περιλαμβάνει ερμηνευτικά κείμενα και διδασκαλίες ραββίνων. Το Βαβυλωνιακό Ταλμούδ γράφτηκε στη Βαβυλώνα και ολοκληρώθηκε τον 5^ο αι. μΧ.  Το Παλαιστινιακό Ταλμούδ ολοκληρώθηκε τον 6^ο αι. μΧ. Τμήματα του Ταλμούδ είναι η Μισνά  και η Γκεμαρά (σχόλια ραβίνων για διάφορα  θέματα του μωσαϊκού νόμου). Το βιβλίο της εβραϊκής μυθο-θεολογίας έγινε η μητέρα του Χριστιανισμού και του Ισλαμισμού.