Φλαβιανές μαρτυρίες 3

 Οι χριστιανοί,  θέλοντας να διορθώσουν την έλλειψη ιστορικών αναφορών για τον αρχηγό της πίστης τους, πρόσθεσαν στο έργο του Ιουδαίου ιστορικού Φλάβιου Ιώσηπου δυο παραγράφους.  1^η είναι η γνωστή ως «Φλαβιανή μαρτυρία» (Ιουδαϊκή Αρχαιολογία, ΙΗ΄3, 63-64): «Γίνεται δε κατά τούτον τον χρόνον Ιησούς σοφός ανήρ, (είγε άνδρα αυτόν λέγειν χρη), ην γαρ παραδόξων έργων ποιητής, διδάσκαλος ανθρώπων των ηδονή ταληθή δεχομένων, και πολλούς μεν ιουδαίους, πολλούς δε και του ελληνικού επηγάγετο (ο χριστός ούτος ην). Και αυτόν ενδείξει των πρώτων ανδρών παρ’ ημίν σταυρώ επιτετιμηκότος Πιλάτου ουκ επαύσαντο οι το πρώτον αγαπήσαντες  (εφάνη γαρ αυτοίς τρίτην έχων ημέραν πάλιν ζων των θείων προφητών ταύτα τε και άλλα μυρία περί αυτού θαυμάσια ειρηκότων). Εις έτι τε νυν των χριστιανών από τούδε ωνομασμένον ουκ επέλιπε το φύλον.¹  Πρώτος την ανέφερε τον 4^ο αι. ο πλαστογράφος εκκλησιαστικός ιστορικός Ευσέβιος. Ο Ωριγένης δεν την γνώριζε και έγραφε  ότι ο Ιώσηπος «απιστών τω Ιησού ως χριστώ, ζητών την αιτίαν της των Ιεροσολύμων πτώσεως …φησί ταύτα συμβεβηκέναι….  κατ’ εκδίκησιν Ιακώβου του δικαίου» (Κατά Κέλσου). Ο Ιώσηπος α)ήταν φαρισαίος και δεν παραδεχόταν τους χριστιανούς β)θα εξηγούσε τη λέξη χριστός,επειδή έγραφε για τους Ρωμαίους, γ) θεωρούσε μεσσία το Βεσπασιανό και απατεώνες τους μεσσίες Ιούδα Γαλιλαίο, Θευδά και άλλους που σκότωσαν οι Ρωμαίοι (Ιουδ. Πόλ., ΙΗ΄1,4 &Κ΄5,97-99) δ)Αν ομολογούσε κάποιον ως  μεσσία (χριστό) θα εξόργιζε  και τους Εβραίους και τους Ρωμαίους.  ε)Η παράγραφος δεν «κολλά» με την επόμενη που αρχίζει με τις λέξεις «έτερον δεινόν….»=άλλο κακό που συνέβη… (προηγούμενο κακό ήταν η αιματηρή κατάπνιξη διαμαρτυρίας των Ιουδαίων).   Η 2^η,  «μικρή φλαβιανή μαρτυρία»  (Κ΄,1, 197-203),γνωστή στον Ωριγένη, λέει ότι ο Σαδδουκαίος αρχιερέας Άνανος του Ανάνου έκανε συνέδριο και καταδίκασε σε λιθοβολισμό τον Ιάκωβο, αδελφό του Ιησού «του λεγομένου χριστού», επί Νέρωνα (54-68)  και βασιλιά Ιουδαίας Αγρίππα Β΄ (ο φαρισαίος Ιώσηπος δεν θα ομολογούσε τον Ιησού ως χριστό). Κατόπιν διαμαρτυριών (δεν θα  διαμαρτυρόταν κανείς Ιουδαίος για τη δίωξη ενός χριστιανού)  ο Αγρίππας έκανε αρχιερέα τον Ιησού του Δαμνίππου (αυτόν ο Ιώσηπος αποκαλεί χριστό. Χριστοί ήταν όλοι οι αρχιερείς επειδή χρίονταν με άγιο μύρο).

….

¹«Εκείνη την εποχή υπήρχε ο Ιησούς, σοφός άνδρας (αν μπορούμε να τον ονομάσουμε άνδρα), γιατί έκανε θαυμαστά έργα, δάσκαλος ανθρώπων που δέχονται την αλήθεια με ευχαρίστηση. Και πολλούς Ιουδαίους και Έλληνες προσείλκυσε. (Αυτός ήταν ο Χριστός) Και αυτόν με πρόταση των αρχόντων μας ο Πιλάτος κατεδίκασε στο σταυρό, μα εκείνοι που τον αγαπούσαν εξ αρχής δεν τον εγκατέλειψαν (γιατί τους παρουσιάστηκε την τρίτη μέρα πάλι ζωντανός, εφόσον οι προφήτες είχαν πει γι αυτόν αυτά και μύρια άλλα θαυμάσια). Και ακόμη η φυλή των  χριστιανών, όπως ονομάστηκε από αυτόν, δεν έχει εκλείψει.». Από το 16^οαι. αμφισβητήθηκαν τα υπογραμμισμένα

Μαρτυρίες περί του Ιησού 2

 Οι ιστορικοί της εποχής του Ιησού αγνοούν τα περιστατικά που διηγούνται τα ευαγγέλια¹.  Ο Ιουδαίος Φίλων (20 π.Χ.-45 μ.Χ.) έγραψε για τους Εσσαίους, που η ζωή τους έμοιαζε με του Χριστού, εκείνον όμως δεν τον γνώριζε. Ούτε ο  Ιούστος  της Τιβεριάδος (80 μ.Χ), συμπατριώτης του Ιησού. Ούτε ο ρωμαίος φιλόσοφος  Σενέκας (4 π.Χ-65 μΧ), που λένε πως ήταν φίλος  του Παύλου. Ο Πλίνιος ο πρεσβύτερος (23-79 μΧ) δεν αντιλήφθηκε τον παγκόσμιο σεισμό και το σκότος κατά τη σταύρωση (Λουκά,κγ΄ 44), ώστε να τα καταγράψει στη «Φυσική Ιστορία» του.  Ο Ιώσηπος (37-100 μ.Χ) ο μόνος που αναφέρει τον Ιωάννη το Βαπτιστή, γράφει ότι τον σκότωσε ο Ηρώδης Αντύπας πριν ηττηθεί (36 μ.Χ) από τον πεθερό του, Αρέτα,  βασιλιά των Ναβαταίων, γιατί φοβόταν μήπως υποκινήσει επανάσταση -όχι για χάρη της Ηρωδιάδας, που λένε τα ευαγγέλια- (Ιουδ. Αρχαιολ.,18,116-119). Ο μόνος σεισμός που αναφέρει ο Ιώσηπος έγινε επί Ηρώδη, το 31 π.Χ.

….

¹Τα ευαγγέλια γράφτηκαν από το 67 ως το 95 μ.Χ. κι έχουν πηγή τους  προφορικές λαϊκές παραδόσεις για τη δράση προσώπων που διεκδίκησαν κατά καιρούς το χρίσμα του μεσσία (ο Ιώσηπος αναφέρει αρκετούς), γι αυτό περιέχουν ανακρίβειες και υπερβολές.

Εποχή του Ιησού 1

 Η ιστορικότητα του Ιησού και η αξιοπιστία της Αγ. Γραφής αμφισβητήθηκε, ακόμα και από θεολόγους¹. Ωστόσο με βάση τις πληροφορίες των ευαγγελίων προσπαθούμε να συμπεράνουμε πού και πότε έζησε και έδρασε ο αρχηγός του χριστιανισμού, που μπορεί μεν να μην ήθελε να ιδρύσει καινούρια θρησκεία (Ματθ. Ε΄17-18), οι πιστοί του όμως ξέκοψαν από τον ιουδαϊσμό.  Χρονολογικά όρια για την εποχή του Ιησού είναι το 4 π.Χ. (θάνατος Ηρώδη) και το 36 μ.Χ. (εξορία Πιλάτου). Στο διάστημα αυτό αυτοκράτορες Ρώμης έγιναν με τη σειρά ο  Οκταβιανός Αύγουστος (27 πΧ -14 μΧ) και ο Τιβέριος (14-37 μΧ). Η Ιουδαία ήταν υποτελής στους Ρωμαίους, που διόριζαν εκεί βασιλείς και διοικητές της αρεσκείας τους, όπως τον Ηρώδη Α΄(37-4 π.Χ) και τους διαδόχους του: Αρχέλαο (4- πΧ -6 μΧ), Φίλιππο (πέθ. 33/34 μΧ) και Ηρώδη Αντύπα (4 πΧ.-39 μΧ)¹. Το 6 μ.Χ. οι Ρωμαίοι προσάρτησαν την Ιουδαία στη Συρία (ρωμαϊκή επαρχία) και με σκοπό τη φορολόγηση ο  έπαρχος Συρίας Κυρήνιος (6-12 μ.Χ) έκανε  απογραφή των Ιουδαίων. Ο «Λουκάς» τοποθετεί τη γέννηση του Χριστού στην 1^η  απογραφή επί αυτοκρ. Αυγούστου και επάρχου Κυρηνίου (β΄1)² και τη δράση  του Βαπτιστή το 15^ο έτος του Τιβερίου  (28 μΧ). Η δράση του Ιησού άρχισε μετά τη φυλάκιση του Ιωάννη (29 μ.Χ.)  Ο «Ματθαίος» χρονολογεί τη Γέννηση³στα χρόνια του Ηρώδη Α΄ (Ματθ., β΄1). Αν αυτό αληθεύει, πρέπει μέχρι το 4 π.Χ. που πέθανε ο Ηρώδης, ο Ιησούς να είχε γεννηθεί. Οπότε, σε περίπτωση που πιστέψουμε το Ματθαίο, αν η οικογένεια του Ιησού συμμετείχε στην απογραφή του 6 μΧ., ο Ιησούς ήταν τότε περίπου 10 ετών.

 ……

¹  Bruno Bauer, Romano Guardini, Albert Schweitzer κ.α..

Ο Ηρώδης Αντύπας, τετράρχης στη Γαλιλαία, την πατρίδα του Ιησού, πίστευε πως ο Ιησούς ήταν μετενσάρκωση του Βαπτιστή, τον οποίο είχε σκοτώσει (Ματθ., ιδ΄1-2).

²Ο Αύγουστος έκανε 3 απογραφές  Ρωμαίων πολιτών:  το 28 π.Χ., το 8 π.Χ (επί επάρχου Συρίας Σατουρνίνου)  και το 14 μ.Χ. (monumentum ancyranum). Η απογραφή του 6 μ.Χ. έγινε για αποτίμηση των περιουσιών, όταν  προσαρτήθηκε η Ιουδαία στη Συρία επί Κυρηνίου (6-12 μΧ, Ιώσηπ., Ιουδ. Πόλ., Β΄). 

³Τα ευαγγέλια του «Μάρκου» και του «Ιωάννη» αρχίζουν με τη βάπτιση του ενήλικου Ιησού.

Χριστιανισμός και ζώα

Από το 1931 ορίστηκε στη Φλωρεντία σε συνέδριο για το περιβάλλον η ημέρα των ζώων στις 4 Οκτωβρίου, μέρα μνήμης του Αγ. Φραγκίσκου της Ασίζης (13^ος αι.) που αγαπούσε κι ευεργετούσε τα ζώα.  Στη Δύση υπάρχει το έθιμο της ευλογίας των ζώων από την Εκκλησία, που τηρείται και στην Αμερική («Πρώτη χριστιανική Εκκλησία», Ρίτσμοντ). Η ορθόδοξη Εκκλησία ως προστάτη του ζωικού βασιλείου τιμά τον Αγ. Μόδεστο, επίσκοπο Ιερουσαλήμ (16 Δεκεμβρίου), θεραπευτή των οικόσιτων ζώων. Μακάρι κάθε θρησκεία να δείχνει ιδιαίτερη ευαισθησία στο ζήτημα της προστασίας των ζώων και να το συνδέει με το θέμα της σωτηρίας της ψυχής, γιατί έτσι θα συμβάλλει στη βελτίωση του χαρακτήρα των ανθρώπων και στη σωστή αντιμετώπιση όλων των μορφών ζωής. Ο άνθρωπος που κακομεταχειρίζεται τα ζώα είναι κομπλεξικός και διεστραμμένος. Με την ίδια ευκολία που βλάπτει το ανυπεράσπιστο ζώο, μπορεί να βλάψει και το συνάνθρωπό του. Άνθρωποι που υπήρξαν πρότυπα καλοσύνης και αρετής ευεργετούσαν αδιακρίτως ανθρώπους και ζώα.  Οι χριστιανοί τουλάχιστον θα πρέπει να παίρνουν ως παράδειγμα αγάπης προς τα ζώα  ασκητές και αγίους, όπως  τον Αθηνογένη από την Καππαδοκία, που ανέθρεψε μια ελαφίνα, τον άγιο Βλάσιο, που ζούσε παρέα με λύκους και τσακάλια, τον όσιο Μάρκο, μαθητή του Χρυσοστόμου, που γιάτρεψε το τυφλό κουτάβι μιας ύαινας, τον επίσκοπο Παρθένιο που ευλογούσε τα κοπάδια, τον προστάτη των σκύλων άγ. Χριστόφορο, τον Σεραφείμ του Σαρώφ που τάιζε τις πεινασμένες αρκούδες  και αμέτρητους άλλους που φέρονταν στα ζώα με τον ίδιο σεβασμό και την ίδια αγάπη, που έδειχναν και στους συνανθρώπους τους. Μόνη αληθινή θρησκεία είναι η ανιδιοτελής και διακριτική αγάπη προς όλα τα ζώα με τα οποία συνυπάρχουμε στον πλανήτη.

Ιερά ζώα, 8

Ο σκύλος, παρά τον πλούσιο συναισθηματικό του κόσμο και τη μέχρι θανάτου αφοσίωση στο αφεντικό του, δυσφημίστηκε  από τους θρήσκους σαν ακάθαρτο ζώο. Ο Χριστός είπε «μη δότε τα άγια τοις κυσίν» κατεβάζοντας το σκυλί στην έσχατη κατηγορία, μαζί με το γουρούνι. Αντί να εκτιμηθεί η πιστότητα και η υποταγή αυτού του ζώου, η προσφορά του στη φύλαξη σπιτιών και ποιμνίων, η συμβολή του στην επιτυχία του κυνηγιού και άλλες αρετές που το διακρίνουν, έγινε εκπρόσωπος του κακού και χρησιμοποιήθηκε το όνομά του ως η χειρότερη βρισιά. Όμως το αδικημένο αυτό μέλος του ζωικού βασιλείου ανέδειξε έναν γνωστό άγιο, τον κυνοκέφαλο Χριστόφορο, προστάτη των οδηγών, που γιορτάζει στις 9 Μαΐου. Η πληροφορία ότι ανήκε στο λαό των Κυνοκέφαλων είναι βυζαντινός θρύλος. Ο ευσεβής μυθοπλάστης επηρεάστηκε από τις εικόνες ιερών μπαμπουίνων της αιγυπτιακής θρησκείας, που έμοιαζαν σαν σκύλοι   και το θεό του κάτω κόσμου Άνουβι, που είχε κεφάλι τσακαλιού. Επηρεάστηκε ακόμα από θρύλους για το Μ. Αλέξανδρο, που υπέταξε ένα λαό Σκυλοκέφαλων (Φυλλάδα του Μεγαλέξανδρου, 300 μ.Χ, έργο του ψευδο-Καλλισθένη). Έτσι ο πιστός φίλος του ανθρώπου βρήκε τον ιερό του εκπρόσωπο, που τον βγάζει ασπροπρόσωπο στον κόσμο της θρησκείας. 

Ιερά ζώα, 7

 Μεταξύ των ιερών ζώων του χριστιανισμού που απεικονίζονται στη διακόσμηση ναών είναι το παγώνι, πουλί με καταγωγή από τα δάση της Ινδίας και με αρχαίο θεϊκό βιογραφικό¹. Για τους χριστιανούς συμβολίζει απλά την αθανασία της ψυχής, μάλλον λόγω της παραδεισένιας εμφάνισής του. Ο δικέφαλος αετός, αρχαίο σύμβολο των Χετταίων, έγινε έμβλημα εξουσίας της Ελληνικής Εκκλησίας που κοσμεί τους ναούς στα πανηγύρια. Το ελάφι στην πηγή του νερού συμβολίζει τη διψασμένη για το θεό ψυχή. Τα περιστέρια είναι σύμβολα της ηθικής ακεραιότητας και της αγνότητας («ακέραιοι ως αι περιστεραί», Ματθ. Ι΄16).  Ένας άλλος σπάνιος συμβολισμός του Χριστού είναι η εικόνα του πελεκάνου, που ζωογονεί τα παιδιά του με το αίμα του («ώσπερ πελεκάν τετρωμένος την πλευράν σου, Λόγε, σους θανόντας παίδας εζώωσας…»). Κάποιοι άγιοι ζωγραφίζονται παρέα με το ιερό τους ζώο, που τους συντρόφευε όσο ζούσαν και τους υπηρετούσε. Ο Ηλίας με το κοράκι, που του έφερνε τροφή. Ο Ιωνάς με το κήτος που τον έσωσε από πνιγμό. Οι στρατηλάτες άγιοι (Γεώργιος, Δημήτριος, Θεόδωροι…) με τα άλογά τους, περιποιημένα και βαρβάτα. Ο άγιος Μάμας εικονίζεται καβάλα σ’ ένα λιοντάρι. Ο άγιος Μόδεστος παριστάνεται να ευλογεί όλα τα ζώα, γάτες, σκύλους, αρκούδες, κατσίκια, πάπιες κλπ., όπως ο Νώε της Παλαιάς Διαθήκης…

…..

¹Λατρεύτηκε ως άγγελος παγώνι (Ταούς Μελέκ), εωσφόρος και ιερό πτηνό της Ήρας. 

Ιερά ζώα, 6

 Ο Ιησούς δεν είναι ο πρώτος που έδωσε ιερότητα στο γαϊδούρι, αν και η μεταχείριση αυτού του ζώου από τους ανθρώπους ήταν ανέκαθεν άθλια. Αιώνες πριν από το Χριστό, το γαϊδούρι λατρεύτηκε από τους Χαναναίους¹. Η Παλαιά Διαθήκη αναφέρει ότι οι 32 γιοι του κριτή Ιαϊρ επέβαιναν σε 32 γαϊδούρια (Κριταί, Ι΄4), γεγονός που φανερώνει ότι οι άρχοντες για τη μεταφορά τους χρησιμοποιούσαν γαϊδουράκια. Η «όνος» του μάντη Βαλαάμ είχε το προνόμιο να βλέπει αγγέλους και να μιλά ανθρώπινα (Αριθ. ΚΒ΄28-30). Ο Ζαχαρίας (Θ΄9-13) ανεβάζει πάνω σε πουλάρι υποζυγίου τον ίδιο το μεσσία, καθώς τον οραματίζεται να μπαίνει στην Ιερουσαλήμ θριαμβευτής για να επιβάλει την παγκόσμια βασιλεία του. Ο Ιησούς ήθελε να εκπληρώσει αυτήν την προφητεία, γι αυτό άφησε το πλήθος να τον επευφημεί ως υιό και διάδοχο του Δαυίδ και δεν τους είπε την ομολογία που έκανε στον Πιλάτο: «η βασιλεία μου δεν είναι του κόσμου τούτου». Λόγω σεμνότητας καβάλησε θηλυκό γαϊδούρι,  ακολουθούμενο από πουλαράκι, επειδή το αρσενικό έχει εμφανή στύση που θα έδινε κωμική διάσταση στο γεγονός, θυμίζοντας τις πομπές του θεού Διόνυσου, που παριστανόταν καβάλα σε βαρβάτο γαϊδούρι σε κατάσταση μέθης. Έτσι το χριστιανικό ζωικό πάνθεο εμπλουτίστηκε με τη σεμνή και συμπαθέστατη φιγούρα της όνου.

….

¹«Ονοκέφαλοι δαίμονες» παριστάνονταν επίσης σε τελετουργικές σκηνές στην Αίγυπτο και τη Μυκηναϊκή Ελλάδα .

Ιερά ζώα, 5

 Το λιοντάρι, βασιλικό έμβλημα δύναμης και εξουσίας, συμβολίζει τη βασιλική καταγωγή του Ιησού από τη γενιά του Ιούδα. Ο συμβολισμός οφείλεται στην ευλογία που έδωσε ο Ιακώβ, πριν πεθάνει, στο γιο του, τον Ιούδα: «αναπεσών εκοιμήθης ως λέων» (Γέν. ΜΘ΄9). Αυτή η φράση ενέπνευσε στους αγιογράφους την εικόνα του «Αναπεσόντος», που παριστάνει το Χριστό ως  βρέφος να κοιμάται. Αμφιλεγόμενης σημασίας ήταν το χάλκινο φίδι του Μωυσή (Αριθ., ΚΑ΄8-9). Άλλοι εκκλησιαστικοί πατέρες υποστηρίζουν ότι προτύπωνε το Χριστό, ενώ άλλοι επιμένουν ότι το φίδι συμβολίζει πάντα το διάβολο, που νεκρώθηκε διά του σταυρού. Ο Χριστός του κατά Ματθαίον ευαγγελίου επηρεασμένος από τη φράση της Βίβλου  «ο δε όφις ην φρονιμώτατος πάντων» (Γένεση Γ΄1) θεωρούσε τα φίδια σοφά και συνιστούσε στους μαθητές του να είναι «φρόνιμοι ως οι όφεις»  (Ματθ. Ι΄16). Είχε λόγους λοιπόν η αίρεση των Γνωστικών να ταυτίζει το Χριστό με το φίδι, που πρόσφερε τον καρπό της γνώσης στους πρωτόπλαστους, για να τους ανοίξει τα μάτια και να τους σώσει από τον κακό ερπετόμορφο θεό Ιαλνταμπαώθ που τους εξουσίαζε. Στο διάκοσμο των χριστιανικών ναών, σε γλυπτές παραστάσεις και σε μινιατούρες χειρογράφων τα φίδια (δράκοντες) είναι συχνό θέμα. Ακόμη και η ποιμαντορική ράβδος των αρχιερέων, αντίγραφο του αρχαίου ελληνικού κηρύκειου του Ερμή¹, έχει στην κορυφή της 2 αντικριστά φίδια. Αποκλείεται η χριστιανική εκκλησία να χρησιμοποιεί σατανικά σύμβολα;

…..

¹Ενώ το κηρύκειο του Ερμή έχει 2 αντικριστά φίδια, η ράβδος του Ασκληπιού, θεού της υγείας και της ιατρικής είχε τυλιγμένο γύρω της ένα φίδι, σύμβολο της ίασης.

Ιερά ζώα, 4

 Στις χριστιανικές ζωομορφικές παραστάσεις ιχθύς είναι συνθηματικά ο Ιησούς λόγω της ακροστιχίδας που σχηματίζει το όνομά του (Ιησούς  Χριστός Θεού Υιός Σωτήρ). Το σύμβολο προέρχεται από αρχαίους θεούς της Παλαιστίνης, Συρίας και Μεσοποταμίας που είχαν σώμα ψαριού ( Ντάγκον,  Ωάννης¹,  Μαρνάς,  Αταργάτις ή Δερκετώ …) Οι σχετικοί μύθοι ήταν γνωστοί στους ψαράδες αυτών των περιοχών, στους οποίους συγκαταλέγονταν οι μαθητές του Ιησού, που φιλοδοξούσαν να γίνουν «αλιείς ανθρώπων». Αν προσθέσουμε και τη σχέση του Χριστού με το θαλάσσιο στοιχείο (δάμαζε τη φουρτούνα, περπατούσε στο νερό, γέμιζε τα δίχτυα με ψάρια) και τη γευστική προτίμηση του στο ψητό ψάρι, έχουμε πολλούς λόγους που δικαιολογούν την αλληγορία. Άλλο ζώο που ενσαρκώνει επάξια τον υιό του θεού είναι ο αμνός «ο αίρων την αμαρτίαν του κόσμου», που θυσιάζεται και τρώγεται το Πάσχα. Τρίτο ζώο, εμπνευσμένο από τις ιουδαϊκές θυσίες, είναι «ο μόσχος ο άμωμος», που με το αίμα του εξαγνίζει τους πιστούς. Το αρνί και ο ταύρος, σύμβολα δύναμης και γονιμότητας, συνδέθηκαν με ηλιακές θεότητες και την αστρολογία. Η εποχή του Ταύρου (4500-2000 π.Χ)  χαρακτηρίζεται από την έναρξη του ανθρώπινου πολιτισμού που συνοδεύεται από εξάπλωση της λατρείας του ζώου (ταύρου, μοσχαριού, αγελάδας). Το ζώο της θυσίας ταυτίστηκε με το θεό στον οποίο προσφέρεται και η μετάληψή του θεωρήθηκε  τρόπος μετάδοσης της αθανασίας και  δύναμης του θεού. Ο καθηγητής Στράτος Θεοδοσίου στην εργασία του «Οι αστρονομικές εποχές του Ταύρου, του Κριού και των Ιχθύων» (Εκδ. Πανεπ. Αθηνών, σ.204) πιθανολογεί ότι ο Μοσχοφόρος στον Αθηναϊκό Παρθενώνα υπαινίσσεται την εποχή του Ταύρου, ο Κριοφόρος στο ναό του Απόλλωνα, στο Κούριον της Κύπρου αντιστοιχεί στην εποχή του Κριού και ο Ιχθύς του δαπέδου του μητροπολιτικού  οίκου της Καλύμνου υποδηλώνει την εποχή των Ιχθύων και το Χριστό.

….

¹Σύφωνα με το Βηρωσσό, Βαβυλώνιο συγγραφέα του 3^ου αι. π.Χ., που αποσπάσματά του διέσωσε ο Ευσέβιος (Χρονικόν, Εκλογαί), ο Ωάννης ήταν θεός-ψάρι που κατοικούσε στην Ερυθρά θάλασσα και δίδαξε τους ανθρώπους  σοφία, γράμματα  και «τεχνών παντοδαπών εμπειρίαν» . Στην ελληνική μυθολογία σώμα ψαριού είχαν θεότητες της θάλασσας, όπως ο Τρίτων  και ο ιχθυοκένταυρος.  Σε πολλών λαών τις μυθολογίες οι γοργόνες είναι θαλάσσιες θεότητες με σώμα ψαριού από τη μέση και κάτω.

Ιερά ζώα, 3

 Ο χριστιανισμός παρέλαβε τα δικά του ιερά ζώα από τον Ιουδαϊσμό και τις αρχαίες ειδωλολατρικές θρησκείες.  Κορυφαίο στην κλίμακα είναι το 3^ο μέλος της αγίας Τριάδας, το περιστέρι. Σε διακοσμητικά μοτίβα  εικονίζεται ανάμεσα σε κλάδους αμπελιού με τσαμπιά σταφύλια. Ξυλόγλυπτο ή μαρμάρινο περιστέρι κοσμεί τους άμβωνες των ναών και χρησιμεύει ως υποστήριγμα του ευαγγελίου. Την εικόνα του ένθρονου θεού πλαισιώνουν τα 4 ζώα της ιουδαϊκής Βίβλου (Ιεζεκιήλ, Α΄11 & Αποκάλυψη Δ΄6), τα οποία στην Καινή Διαθήκη είναι εμβλήματα των τεσσάρων ευαγγελιστών. Ο αετός του Ιωάννη, το μοσχάρι του Λουκά, το λιοντάρι του Μάρκου, ενώ στον Ματθαίο αντιστοιχεί ο άνθρωπος που παραδόξως  κατατάσσεται κι αυτός μεταξύ των ζώων. 

  

Ιερά ζώα, 2

 Ιδιαίτερη θέση στις αρχαίες θρησκείες, συνδεδεμένη με τη λατρεία της Γης κατείχε το φίδι, παγκόσμιο σύμβολο της αιωνιότητας και αναγέννησης, προστάτης οίκων, φύλακας θησαυρών και βάση στήριξης του κόσμου. Ελίσσεται γύρω από το κοσμικό αυγό ή το δέντρο της ζωής  και της γνώσης ή πάνω στο θεϊκό ραβδί του Ασκληπιού που χαρίζει την ίαση, όπως το χάλκινο φίδι του Μωυσή.  Άλλα θεϊκά ζώα είχαν μικτή σύνθεση, όπως σφίγγες (φτερωτά λιοντάρια με κεφάλι γυναίκας), χίμαιρα (κατσίκα με κεφάλι λιονταριού και ουρά-φίδι), σειρήνες και άρπυιες (πουλιά με γυναικείο κεφάλι) και  γρύπες (λιοντάρια με κεφάλι και φτερά αετού)… Οι Εβραίοι είδαν απεικονίσεις τέτοιων πλασμάτων στην Περσέπολη, στα ανάκτορα του Κύρου, του Δαρείου και του Ξέρξη κι έπλασαν αντίστοιχα θεϊκά ζώα, τα Χερουβίμ και τα Σεραφίμ. Τα χερουβίμ (χερούβ στον ενικό) έχουν πολλά μάτια, όπως ο Άργος της ελληνικής μυθολογίας που φρουρούσε την αγελάδα-Ιώ κατ’ εντολή της Ήρας. Τέσσερα χερουβίμ με φτερωτά πόδια συνοδεύουν το άρμα του θεού. Καθένα έχει τέσσερα πρόσωπα: ανθρώπου, λιονταριού, μοσχαριού και αετού  και τέσσερα φτερά, που από κάτω τους υπάρχουν ανθρώπινα χέρια (Ιεζεκιήλ Α΄5-10). Άλλα χερουβίμ φρουρούν την πύλη της Εδέμ κρατώντας πύρινη ρομφαία περιστρεφόμενη (Γένεση, Γ΄24). Τα σεραφίμ (σαράφ στον ενικό= καίω), περιγράφονται από τον Ησαΐα (ΣΤ΄2-3) σαν ανθρωπόμορφα πνεύματα με 6 φτερά.

Ιερά ζώα, 1

 Οι θρησκείες ξεκίνησαν ως λατρεία της φύσης. Πρώτη τους φάση, ο ανιμισμός,¹ έβλεπε παντού στη φύση πνεύματα. Ουράνια σώματα, ποτάμια, λίμνες, δάση, δέντρα και ζώα είχαν για τον πρωτόγονο άνθρωπο ψυχή, λογικό και μαγικές δυνάμεις. Από τα ζώα λατρεύτηκαν ιδιαίτερα ως τοτέμ το φίδι, ο ταύρος, η αγελάδα, το κριάρι, ο αετός, το κοράκι ... Πολλοί Αιγυπτιακοί θεοί ήταν  ζωόμορφοι: Ο Άπις - ταύρος, η Άθωρ και η Ίσις - αγελάδα, ο  Ρα και ο Ώρος γεράκι, ο Άννουβις τσακάλι, η θεά γάτα (Μπαστέτ) και ο γιός της θεός λιοντάρι (Μαχές), η θεά κόμπρα (Ουατζέτ) και η θεά βάτραχος (Χεκέτ), οι θεοί: κροκόδειλος (Σομπέκ), σκαραβαίος (Χεπρί),  πουλί- ίβις (Θωθ), ιπποπόταμος (Ταούρτ) και  κροκόδειλος-ιπποπόταμος (Αμίτ). Οι Βαβυλώνιοι και οι Χαναναίοι λάτρευαν το χρυσό μοσχάρι. Ο θεός  Βάαλ των Χαναναίων είχε κέρατα ταύρου, αν και ήταν ηλιακός θεός, όπως ο αιγυπτιακός Άμμων Ρα, που είχε κέρατα κριού. Οι Μινωίτες λάτρευαν κι αυτοί τον ταύρο. Ο θεός των Αζτέκων Κετζαλκόατλ ήταν φτερωτό φίδι, όπως και ο θεός των Μάγια Κουκουλκάν. Ο Γκανέσα των Ινδουιστών έχει κεφάλι ελέφαντα… Λείψανο τοτεμισμού ήταν η συνήθεια να δίνονται στα παιδιά ονόματα ζώων, όπως τα ελληνικά Λέων, Λέαινα², Κυνίσκη³ (σκυλίτσα), Μυία⁴(μύγα), Λυκάων (από το λύκος)⁵, Φρύνη⁶ (από το φρύνο, είδος βατράχου), Μέλιττα, Σκύλαξ (εξερευνητής του 6^ου αι. π.Χ., που αναφέρεται από τον Ηρόδοτο)…  και τα εβραϊκά Ζεέβ (Λύκος), Σαούλ (αλεπού), Ωρέβ (κόρακας), Λεία (προβατίνα), Ραχήλ (αμνάδα), Χάλεβ (σκύλος), Δεβώρα (μέλισσα), Ταβιθά (ζαρκάδι)…

^……
1Ανιμισμός  (όρος του ανθρωπολόγου Εντ. Τέιλορ, 1832-1917) είναι η πίστη ότι  παντού υπάρχουν πνεύματα.
² Η Λέαινα ήταν ερωμένη του Αρμόδιου που μαζί με τον Αριστογείτονα σκότωσαν τον τύραννο Ίππαρχο.
³Θεοκρίτου Εδύλλια, XIV, "Κυνίσκης έρως".
⁴Η Μυία ήταν πυθαγόρεια φιλόσοφος (6^ος αι. π.Χ).
⁵ Μυθικός βασιλιάς της Αρκαδίας που ο Δίας τον μεταμόρφωσε σε λύκο.
⁶Διάσημη εταίρα του 4^ου αι. πΧ. στην Αθήνα.

Μπ. Ράσελ, 9

Η Εκκλησία -παρατηρεί ο Ράσελ- δεν θα τιμήσει κάποιον που θα εφεύρει το φάρμακο για την εξάλειψη λόγου χάρη του κίτρινου πυρετού, αλλά θα επηρεαστεί από την προσωπική ερωτική του ζωή. Δεν θα αγιοποιήσει κάποιον  ευεργέτη της ανθρωπότητας, αλλά έναν αργόσχολο πολύτεκνο θρήσκο, που η γυναίκα του και τα μισά του παιδιά θα πεθάνουν από εξάντληση και κακοπέραση, φτάνει αυτός να μην έχει άλλη ερωτική επαφή. Ο Ράσελ ήταν αισιόδοξος ότι η επιστήμη μπορεί να λύσει τα προβλήματα του ανθρώπου και να κάνει τη ζωή υποφερτή. Έγραφε ότι η γνώση για να επιτευχθεί η γενική ευτυχία υπάρχει, αλλά βασικό εμπόδιο είναι η  θρησκεία, που με τα άγρια δόγματα της αμαρτίας και της τιμωρίας δίνει αφορμές πολέμου και αποτρέπει την ορθολογιστική εκπαίδευση και την επιστημονική συνεργασία. Η θρησκεία κάνει τους ανθρώπους μοχθηρούς και απάνθρωπους. Είναι εχθρός της προόδου. Προκαλεί μη απαραίτητη δυστυχία. Θεμέλιό της: ο φόβος και η ανασφάλεια. Αντίδοτο: η κατάκτηση του κόσμου με τη λογική. Η ανθρωπότητα θα βρεθεί στο κατώφλι μιας χρυσής εποχής, αν  σκοτώσει το δράκο που φυλάει την πόρτα  και λέγεται θρησκεία.

Μπ. Ράσελ, 8

 Ο Ράσελ νόμιζε ότι κανείς δεν πιστεύει πια τα αντιεπιστημονικά δόγματα της Βίβλου, όπως λ.χ. ότι ο κόσμος δημιουργήθηκε το 4004 π.Χ. ¹ Δυστυχώς, απέχουμε πολύ από την εποχή εκείνη που ο κόσμος θα απαλλαγεί από την πίστη σε παράλογους μύθους. Τον παρηγορεί η διαπίστωση ότι η ελεύθερη σκέψη βαθμιαία ευνουχίζει το χριστιανισμό και δεν καταδικάζονται πια σαν εγκληματίες εκείνοι που αμφισβητούν τα χριστιανικά δόγματα. Απορρίπτει το δόγμα της ελεύθερης βούλησης και υποστηρίζει ότι η συμπεριφορά είναι αποτέλεσμα διαφόρων παραγόντων που για κάποιους δεν ευθύνεται το άτομο. Καταδικάζει την εχθρική στάση της Εκκλησίας απέναντι στη γνώση και εξηγεί ότι η γνώση θεωρήθηκε αμαρτωλή, γιατί οδηγεί στην αμφισβήτηση των δογμάτων. Βρίσκει λανθασμένη την προτροπή του Χριστού να γίνουμε σαν παιδιά, γιατί τα παιδιά δεν καταλαβαίνουν από επιστήμες,  αρχές  οικονομίας, ή σύγχρονες μεθόδους καταπολέμησης ασθενειών. 

^……

¹ Σύμφωνα με την Πενθέκτη οικουμενική Σύνοδο ο κόσμος δημιουργήθηκε το 5.508 π.Χ.

Μπ. Ράσελ, 7

 -Είναι άδικο να θεωρείται δίκαιος ο θεός, όταν  το σύμπαν πορεύεται σε ένα άδικο και θλιβερό τέλος γενικού θανάτου.

-Είναι ψέμα ότι το κακό και ο πόνος υπάρχουν στον κόσμο  εξαιτίας της αμαρτίας. Η αμαρτία δεν προκαλεί υπερχείλιση ποταμών ή εκρήξεις ηφαιστείων.

-Είναι υπεύθυνος ο θεός, που ενώ γνώριζε τι κακό θα προκαλούσε το πλάσμα του, δεν δίστασε να το δημιουργήσει, όπως είναι υπεύθυνος ο πατέρας, που γνωρίζει ότι το παιδί του θα γίνει μανιακός δολοφόνος και αδιαφορεί.

-Οι θρησκευτικοί κανόνες διαιωνίζουν απάνθρωπες πρακτικές που καταδικάζει η σύγχρονη ηθική.

-Η έμφαση που δίνει η θρησκεία στην ψυχή, τρέφει τον εγωισμό. Ο ατομικισμός κορυφώθηκε με το δόγμα της αθανασίας της ψυχής. Οι Ισπανοί στο Μεξικό και το Περού βάφτιζαν βρέφη Ινδιάνων και  μετά συνέτριβαν τα κεφάλια τους, για να πάνε στον Παράδεισο. 

-Από τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο (4^ος αι.) μέχρι το τέλος του 17ου αι., οι διωγμοί που έκαναν χριστιανοί  εναντίον χριστιανών τους οποίους θεωρούσαν αιρετικούς ήταν πιο σκληροί από τους διωγμούς που έκαναν οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες. Οι Έλληνες, όπως μαρτυρεί ο Ηρόδοτος, έδειχναν ανοχή στις θρησκείες και τα έθιμα των ξένων. Δεν είχαν το άγχος να αποδείξουν ότι οι άνθρωποι που καλούν το Δία με άλλο όνομα θα τιμωρούνται αιώνια. Την πραότητα δίδαξαν στον κόσμο αυτοί, που δεν ήταν χριστιανοί.

Μπ. Ράσελ, 6

 -Ο Χριστός που παρουσιάζουν τα ευαγγέλια συμπεριφέρεται με περίεργο τρόπο. Υπακούει σε παρακλήσεις  δαιμόνων και τους αφήνει να πνίξουν τα γουρούνια των Γαδαρηνών (Λουκά, η΄31-33) ζημιώνοντας τους βοσκούς, λες και συμπαθούσε τα δαιμόνια πιο πολύ από τα ζώα  που  δεν του έφταιξαν σε τίποτε. 

-Ξέρανε μια συκιά, γιατί δεν βρήκε σ’ αυτήν σύκα να χορτάσει την πείνα του, ενώ δεν ήταν ακόμα καιρός των σύκων (Μαρκ. ια΄13-14). Σωστό θα ήταν να την άφηνε για την πολύτιμη σκιά της ή –ακόμα καλύτερα- να την ευλογούσε για να καρποφορήσει. Ο ίδιος άλλωστε συμβούλευε να μην καταριούνται οι πιστοί. 

-Προέτρεψε τον Ιούδα στην προδοσία λέγοντάς του, «ό,τι είναι να κάνεις, κάνε το γρήγορα» (Ιωάν. ιγ΄27). Κατόπιν όμως δεν τον συγχώρεσε, ούτε του έδωσε μια ευκαιρία να διορθωθεί, ενώ  είπε να συγχωρούμε 77 φορές το φταίχτη και στην παραβολή του καλού ποιμένα εγκατέλειψε τα 99 πρόβατα για να σώσει το ένα. Στην περίπτωση όμως του Ιούδα δίνει μεγαλύτερη αξία στην εκπλήρωση της προφητείας («ίνα η γραφή πληρωθή») παρά στη σωτηρία μιας ψυχής.

-Τα ευαγγέλια αποσιωπούν την πληροφορία ότι το όρος των ελαιών ήταν ορμητήριο επαναστατών, γεγονός που μαρτυρείται από τον ιστορικό Ιώσηπο (Ιουδ. Πόλ. Β΄261-262). Αυτό συνεπάγεται ότι ο Ιησούς δεν ήταν ένας απλός ιεροκήρυκας, αφού επιστρατεύτηκε ολόκληρη σπείρα  (600 στρατιώτες)  για τη σύλληψή  του.  

-Ο θάνατός του εξυπηρέτησε την άρχουσα τάξη, στην οποία αντιτάχθηκε. Αυτή έκανε τη διδασκαλία του όπλο εξουσίας και επιβολής στις μάζες.

Μπ. Ράσελ, 5

Οι πιστοί είναι δούλοι του βασιλιά-θεού που έχει εξουσία να τους φυλακίζει και να τους παραδίδει σε βασανιστές (Ματθ.ιη΄24-35). Δουλεύουν χωρίς δίκαιη αμοιβή (Ματθ. κ΄11-12), για να αυξάνουν τα πλούτη του (παραβολή ταλάντων). Ευνοεί το τραπεζικό σύστημα για να τοκίζονται τα χρήματά του (Ματθ. κε΄27).  Αναγκάζει φτωχούς να πάνε στο γάμο του γιου του, αλλά τιμωρεί αυτούς που δεν είναι καλοντυμένοι (Ματθ. κβ΄12-13), ενώ παραδέχεται ότι η εμφάνιση δε φανερώνει την ποιότητα του ανθρώπου (Ματθ. κγ΄25-28). Υπόσχεται να δώσει σε όσους έχουν και να πάρει από αυτούς που δεν έχουν (Ματθ.κε΄28-29) και επαινεί τους οικονόμους που κάνουν διαχειριστικές απάτες  (Λκ. ιστ 1-18).  Οι άνθρωποι για τον Ιησού δεν είναι ελεύθερα πρόσωπα με αξία και δικαιώματα, αλλά πρόβατα, κατσίκια (Ματθ. κε΄32-33) και αχρείοι δούλοι (Λκ. ιζ΄10). Πρέπει να υπακούουν χωρίς να κρίνουν.

Μπ. Ράσελ, 4

Οι εντολές του Ιησού είναι ανεφάρμοστες. Οι οπαδοί του  ούτε χαστούκια ανέχονται, ούτε από δίκες και κριτική παραιτούνται, ούτε τα υπάρχοντά τους μοιράζουν σε φτωχούς (Ματθ. ε, Λκ. ιδ΄33, Ματ. ιθ΄). Ο Χριστός κήρυξε να περιφρονούν οι οπαδοί του τη ζωή, να εγκαταλείπουν τις οικογένειές τους (Λκ. ιδ΄26, Ματ. ιθ΄29) και να περιμένουν τη στιγμή που θα αναστηθεί και θα εγκαταστήσει στη γη τη βασιλεία του. Στους μαθητές του υποσχέθηκε να καθίσουν σε 12 θρόνους για να κρίνουν τις 12 φυλές του Ισραήλ  και να μετέχουν σε συμπόσιο (Λκ. κβ29-30) μαζί του. 

Το δόγμα της κόλασης που κηρύττει η χριστιανική Εκκλησία ευθύνεται για πολλά εγκλήματα. Βασίστηκε στις τυραννικές εξουσίες που εφάρμοζαν βασανιστήρια. Η παραβολή των 10 μνων (Λκ. ιθ΄11-27)  ξεσκεπάζει το πραγματικό πρόσωπο του Χριστού. Σ' αυτήν παρουσιάζεται αλληγορικά σαν ανεπιθύμητος βασιλιάς, που όταν παίρνει την εξουσία, διατάζει: «τους εχθρούς μου εκείνους, τους μη θελήσαντάς με βασιλεύσαι επ’ αυτούς, αγάγετε ώδε και κατασφάξατε αυτούς έμπροσθέν μου». 

Μπ. Ράσελ, 3

Ο Ράσελ θεωρεί επικίνδυνη την άγνοια που επιβάλλει η θρησκεία στα παιδιά γύρω από το σεξ, γιατί τα κάνει να το αντιμετωπίζουν σαν κάτι απρεπές και γελοίο και να αντλούν γνώση γι αυτό από ακατάλληλες πηγές. Γελοίο, λέει, είναι να θεωρούμε αμαρτία τη φυσική περιέργεια για κάτι τόσο σημαντικό. Κάθε χριστιανός είναι λίγο ή πολύ νευρικά ασθενής, εξαιτίας του ταμπού της σεξουαλικής γνώσης. Ο φόβος της αμαρτίας γίνεται αιτία σκληρότητας, δειλίας και βλακείας.  Τα ερεθίσματα που μας βγάζουν από τα τείχη του Εγώ, είναι έρωτας, μητρότητα, πατριωτισμός, ένστικτο της αγέλης.  Η Εκκλησία  επικρίνει το σεξ, ο  πατριωτισμός δεν ενώνει τους πιστούς, τα ευαγγέλια πολεμούν την οικογένεια.  «Τί κοινό υπάρχει ανάμεσα σ’ εμένα και σ’ εσένα, γυναίκα;» (Ιωάν., 2: 4)· είπε ο Ιησούς στη μητέρα του. Και δήλωσε ότι θα στρέψει κατά του πατέρα το γιο και την κόρη  κατά της μητέρας,  τη νύφη κατά της πεθεράς…(Ματθ. 10: 35-37). Αυτό είναι διάλυση του συγγενικού δεσμού. Ο Ράσελ είχε μελετήσει την Αγία Γραφή και γνώριζε τα αδύνατα σημεία της, που συγκρούονται με την κοινή λογική και την ανθρωπιστική αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων.

Μπ. Ράσελ, 2

 Ο Ράσελ κατηγορεί τη θρησκεία ότι με την εφεύρεση της αμαρτίας έδωσε διέξοδο στο σαδισμό. Το  επιχείρημα: ο πόνος  φέρνει κάθαρση είναι σαδιστικό. Όποιος πιστεύει ότι αξίζει να πάσχει ο κόσμος,  πάντα θα  βρίσκει δικαιολογίες για τον πόνο και τη δυστυχία. Ως παράδειγμα φέρνει την αντίδραση των χριστιανών της εποχής του στην πρόληψη της σύφιλης με τη δικαιολογία ότι πρέπει να τιμωρούνται οι αμαρτωλοί και μαζί μ’ αυτούς οι γυναίκες και τα παιδιά τους. Του κάνει κακή εντύπωση ότι η θρησκεία θέλει η ερωτική επαφή να προκαλεί πόνο. Τα ιερά βιβλία κατηγορούν τη γυναίκα ότι εμπνέει βρόμικες επιθυμίες και την καταδικάζουν να γεννά μέχρι να πεθάνει, ώστε να μην αντλεί ευχαρίστηση από το γάμο. Ο απόστολος Παύλος δίδασκε ότι η παρθενία είναι ανώτερη και ο γάμος αναγκαίο κακό. Η χριστιανική δικαιοσύνη είναι κοινωνικά ανεπιθύμητη γιατί απαξιώνει τη νοημοσύνη και θεωρεί τη μοιχεία πιο κακή από την πολιτική διαφθορά. Δεν αγιοποιεί αυτόν που συνεισφέρει στην ευημερία της κοινωνίας. Χωρίζει το κοινωνικό από το ηθικό, την  ψυχή από το  σώμα.

Μπέρτραντ Ράσελ, 1

 Ο Άγγλος ειρηνιστής, φιλόσοφος και μαθηματικός Μπέρτραντ Ράσελ (1872-1970)  ερεύνησε το  σκοτάδι της θρησκείας με το φως της λογικής («Γιατί δεν είμαι χριστιανός»). Μαζί με το Ρωμαίο ποιητή Λουκρήτιο (1^ος αι. π.Χ.) θεωρεί τη θρησκεία  ασθένεια, γέννημα φόβου και  πηγή δυστυχίας. Παρατηρεί ότι η θρησκεία ήταν πάντα μέσο εξαπάτησης του λαού, γι αυτό οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες έλεγαν «Vulgus vult decipi, ergo decipiatur» (Ο λαός επιθυμεί να εξαπατηθεί· ας τον εξαπατήσουμε). Λέει ότι, για να ιδρυθεί μια θρησκεία, μαζεύονται γύρω από ένα χαρισματικό άτομο ειδικοί, που ερμηνεύουν την «αλήθεια» του διδασκάλου. Μετά το θάνατο εκείνου τον αναγορεύουν σε θεό, όπως συνέβη με το Βούδα και με το Χριστό. Ο ίδιος ο Βούδας, ενώ πέθαινε, γελούσε με τα λόγια των μαθητών του, που έλεγαν ότι είναι αθάνατος. Το ιερατείο που οργανώνεται στα πλαίσια της νεοϊδρυμένης θρησκείας διαδίδει τα σκοταδιστικά δόγματά του διεκδικώντας το αλάθητο. Είναι κολακευτικό να υποθέτεις ότι ο θεός συμμερίζεται τις προκαταλήψεις σου, όπως ισχυρίζονταν προφήτες και απόστολοι: «Φάνηκε σωστό στο Άγιο Πνεύμα και σε μας » (Πράξεις, ΙΕ, 28). 

Αληθής Λόγος, 6

Ο Κέλσος παρατηρεί ότι οι φράσεις που οι χριστιανοί χρησιμοποιούσαν ως προφητείες ταίριαζαν και σε άλλα πρόσωπα εκτός από τον Ιησού. Τους κατηγορεί ότι χρησιμοποιούν την απειλή της θείας τιμωρίας, τη στρέβλωση των παραδόσεων, την καταδίκη της μόρφωσης και τον έπαινο της βλακείας. Παρουσιάζουν το θεό να επηρεάζεται από κολακείες. Δείχνουν προτίμηση στους αμαρτωλούς, γιατί τους επηρεάζουν ευκολότερα και εξαπατούν εκείνους που δεν ελέγχουν με τη λογική αυτά που τους λένε. Η διάσπασή τους σε πολυάριθμες αιρέσεις καθώς πληθαίνουν, δείχνει έλλειψη θεϊκού πνεύματος, παρά τα λεγόμενά τους. Συνηθίζουν να  διαλαλούν ότι έρχεται η Δευτέρα Παρουσία, όταν συμβαίνουν διάφορα  φαινόμενα π.χ. κατακλυσμοί, πυρκαϊές κ.α. που συνέβαιναν και στο παρελθόν στα χρόνια του Δευκαλίωνα και του Φαέθοντα και θα συμβαίνουν πάντα. Επίσης καταστρέφουν τα αγάλματα των θεών και έπειτα καυχώνται, ότι οι θεοί δεν τους τιμωρούν. Αν όμως κάποιος προσβάλει τις εικόνες του δικού τους θεού, συμβαίνει το ίδιο, δεν τιμωρείται. Και όταν οι ίδιοι παθαίνουν κάτι ο θεός τους δεν τους προστατεύει, εφόσον και ζωντανός που ήταν δεν απέφυγε να τον βλάψουν, τι να κάνουν οι εικόνες του. Αυτή την αδυναμία του τη δικαιολογούν με την πρόφαση ότι είναι θέλημά του να μην αντιδρά. Αν αυτό ισχύει για το δικό τους θεό, γιατί να μην ισχύει και για τους άλλους;

Αληθής Λόγος, 5

 Ο Κέλσος απορεί που δεν ανησύχησαν οι μαθητές του Ιησού, όταν τους προφήτεψε ποιος θα τον προδώσει. Αναρωτιέται, μήπως τους έκανε αυτός προδότες, για να εκπληρωθούν τα σχέδιά του. Θεωρεί την ατιμωρησία των σταυρωτών του αποδεικτικό στοιχείο  της ανθρώπινης προέλευσής του.  Πώς είναι δυνατόν άνθρωποι να βλάψουν θεό και να μείνουν ατιμώρητοι; Αναρωτιέται, πώς, ενώ μέχρι τη στιγμή που πέθανε, δεν μπόρεσε να βοηθήσει τον εαυτό του, όντας πεθαμένος μπόρεσε να αναστηθεί. Κι ενώ δεν κατάφερε να πείσει τους ζωντανούς ότι είναι θεός, κατέβηκε στον Άδη, για να πείσει τους πεθαμένους. Είναι τραγική ειρωνεία ότι δεν μπόρεσε ούτε το βράχο του τάφου του να κυλίσει και χρειάστηκε  να επέμβει άγγελος για να βγάλει το λίθο από τη θύρα του μνήματος. Αν ο Ιησούς είχε όντως αναστηθεί, έπρεπε να εμφανιστεί μπροστά σε αυτούς που τον καταδίκασαν, για να αντιληφθούν το λάθος τους. Εκείνος όμως κρυβόταν. Και ενώ τη σταύρωση την παρακολούθησαν όλοι, την ανάσταση την είδαν ελάχιστοι, από το στενό του περιβάλλον. Αφού ήθελε να κρατήσει μυστικότητα γύρω  από το άτομό του, τι χρειαζόταν τις φωνές του πατέρα του από τον ουρανό (κατά τη διάρκεια της Βάπτισης και της Μεταμόρφωσης) που επιβεβαίωνε ότι ο Ιησούς είναι ο γιος του;

Αληθής Λόγος, 4

Ο Κέλσος παρατηρεί ότι ο θεός της Παλαιάς Διαθήκης διαφέρει από το γιο του, τον Ιησού. Ο ένας νοιάζεται για πλούτη και διατάζει φόνους, ο άλλος καταδικάζει τον πλούτο και ανέχεται σφαλιάρες. Μήπως αυτή η συμπεριφορά φανερώνει ότι ο θεός μετάνιωσε για τους νόμους που έδωσε;  Η συμπεριφορά του Ιησού δεν ταίριαζε σε γιο θεού. Ζούσε σαν ζητιάνος, φοβόταν το θάνατο και κρυβόταν. Αφού έκρινε ότι πρέπει να υποφέρει για να σώσει τον κόσμο, μετά θρηνούσε κι ευχόταν να γλιτώσει. Γιοι θεών όπως ο Περσέας, ο Αιακός, ο Μίνως και άλλοι έκαναν κατορθώματα ευεργετικά για τους ανθρώπους. Η διαφορά τους από τους κοινούς θνητούς ήταν φανερή, γιατί το θείο σώμα ξεχωρίζει. Αν θεός ενωθεί με θνητό θα μεταβληθεί από το τέλειο (θεότητα) στο χειρότερο (θνητότητα) ή θα εξαπατά μένοντας αμετάβλητος. Ο θεός δεν έχει ανάγκη να εξαπατήσει κανένα. Τα θαύματα που έκανε ο Ιησούς οφείλονται  στη γνωριμία του με την αιγυπτιακή μαγεία. Τους θαυματοποιούς τους θεωρούμε απατεώνες, εκείνον όμως τον έκαναν θεό. Αν άξιζε πραγματικά, δεν θα τον εγκατέλειπαν οι μαθητές του, που μοιράστηκαν μαζί του τα πάντα και ήταν αυτόπτες μάρτυρες τόσων θαυμάτων.

Αληθής Λόγος, 3

 Ο θεός -σύμφωνα με τον Κέλσο- δεν έχει ανάγκη από ανάπαυση, όπως ο θεός της Βίβλου μετά τη δημιουργία του κόσμου, τότε που ξημεροβράδιαζε, πριν υπάρξει ήλιος. Ένας θεός δημιουργεί έργα θεϊκά και τέλεια και δεν χρειάζεται να τα διορθώσει, λες και τα έφτιαξε λάθος, ρίχνοντας άλλοτε κατακλυσμό και άλλοτε φωτιά, για να καταστρέψει, επειδή μετάνιωσε που τα έφτιαξε. Ο θεός, επειδή είναι τέλειος, δεν έχει ανθρώπινα ελαττώματα, επομένως δεν οργίζεται με τους ανθρώπους, όπως δεν οργίζεται με τους πιθήκους ή τα ποντίκια. Είναι Λόγος, γι αυτό αποκλείει το παράλογο, όπως παράλογη είναι η πίστη σε ανάσταση αποσυντεθειμένων πτωμάτων. Οι χριστιανοί πιστεύουν ότι θα αναστηθεί το σώμα τους, ενώ το θεωρούν κατώτερο. Ό,τι γεννιέται, πεθαίνει (κάνει τον κύκλο του) για χάρη του όλου. Κανένα προϊόν της ύλης δεν είναι αθάνατο. Έτσι και ο άνθρωπος δεν πλάστηκε αθάνατος, ούτε ο κόσμος έγινε για χάρη του.

Αληθής Λόγος, 2

 Ο Κέλσος καταλογίζει στο θεό της Βίβλου αδυναμία να πείσει το ίδιο του το πλάσμα. Είναι τόσο μικροπρεπής, που ανακατεύεται σε τεκνοποιίες γέρων, συνουσίες πατριαρχών με δούλες, καυγάδες αδελφιών, γαϊδούρια, καμήλες, πηγάδια …. που για να τα δικαιολογήσουν όλα αυτά οι πιο λογικοί από τους πιστούς τα ερμηνεύουν αλληγορικά. Εντύπωση του κάνει  το γεγονός ότι ενώ ο θεός αυτός έταξε να δώσει στους Εβραίους όλη τη γη, αυτοί κατέληξαν χωρίς πατρίδα. Απορρίπτει ως παράλογο τον ισχυρισμό της Αγίας Γραφής ότι ο θεός κατέβηκε στη γη, για να δει τι συμβαίνει, αν και είναι παντογνώστης. Ή ότι διάλεξε μια ειδική τοποθεσία  και έστειλε εκεί κάποιον να δελεάσει τον κόσμο με τιμωρίες και αμοιβές. Ή ότι θυμήθηκε ξαφνικά να κρίνει τον κόσμο, μετά από αιώνες απραξίας. Αν ενδιαφερόταν να σώσει τον κόσμο, θα εμφυσούσε θεϊκό πνεύμα σε πολλούς, να κηρύξουν ταυτόχρονα παντού και όχι μόνο στην Ιουδαία, όπου γνώριζε ότι το κήρυγμα θα αποτύχει…

"Αληθής Λόγος"

Από τον «Αληθή Λόγο» του Κέλσου:  1) Ο πλατωνιστής φιλόσοφος Κέλσος  έγραψε ένα έργο μεταξύ 170-180 μ.Χ.,  που πονοκεφάλιασε τους χριστιανούς. Ο Ωριγένης ανέλαβε να το ανασκευάσει, με αποτέλεσμα να σώσει το 80% περίπου του κειμένου, αφού το βιβλίο το εξαφάνισαν οι καλοθελητές για να μην βάζει ιδέες στους πιστούς. Ο Κέλσος διαπίστωσε ότι ο Μωυσής είχε συγκεντρώσει στη Βίβλο αιγυπτιακές δοξασίες και έθιμα, όπως η περιτομή. Διασκεύασε και ελληνικούς μύθους, π.χ. ο μύθος του Πύργου της Βαβέλ είναι διασκευή του μύθου των Αλωάδων¹ , ενώ η καταστροφή των Σοδόμων με φωτιά που έπεσε από τον ουρανό θυμίζει το μύθο του Φαέθοντα. Η δημιουργία των πρωτοπλάστων από χώμα θυμίζει  μύθους των Αθηναίων, των Αρκάδων και άλλων που θεωρούνταν αυτόχθονες.  Η παρθενογένεση του Χριστού αντιγράφει την παρθενογένεση του Περσέα από τη Δανάη, ενώ η ανάστασή του την ανάσταση του Ηρακλή, του Ζάμολξη, δούλου του Πυθαγόρα, του Ορφέα κ.α. Δάνεια από την ελληνική φιλοσοφία είναι: η ιδέα ενός θεού άρρητου, που είναι πνεύμα και πηγή του αγαθού. Η θεία πρόνοια. Το ουράνιο βασίλειο. Η διάκριση θείας και ανθρώπινης σοφίας. Η απαξίωση του πλούτου. Η συγχωρητικότητα. Η άνοδος της ψυχής στον ουρανό². Ο Άδης. Το δέντρο της ζωής. Η περιφρόνηση στα είδωλα (σύμφωνα με τον Ηράκλειτο «όσοι λατρεύουν τα άψυχα συνομιλούν με ντουβάρια»)… Ο  πόλεμος του θεού με το διάβολο έχει πρότυπο τη Γιγαντομαχία και την Τιτανομαχία. Όμως για τους Έλληνες η πάλη είναι συμβολική, μεταξύ ύλης και πνεύματος, ενώ στο χριστιανικό μύθο ο διάβολος τιμωρεί το γιο του θεού και τους οπαδούς του.

^……..
1Σύμφωνα με αρχαίο ελληνικό μύθο ο Ωτος και ο Εφιάλτης ήταν γίγαντες, γιοι του  Ποσειδώνα και της Ιφιμέδειας, γυναίκας του Αλωέα (από το όνομα του πατριού τους ονομάστηκαν Αλωάδες). Αυτοί θέλησαν να ανεβούν στον ουρανό και να πολεμήσουν τους θεούς. Έβαλαν λοιπόν την Όσσα πάνω στον Όλυμπο κι από πάνω το Πήλιο. Η Άρτεμις τότε μεταμορφώθηκε σε ελάφι και μπήκε ανάμεσά τους. Εκείνοι έριξαν  τα βέλη τους για να την σκοτώσουν και σκότωσε ο ένας τον άλλο.

²Κατά τον Πλάτωνα η ψυχή ακολουθεί το δρόμο των πλανητών. Κατά το Μιθραϊσμό  ανεβαίνει από μια σκάλα με 7 πύλες (Κρόνου: μολύβδινη, Αφροδίτης: κασσιτέρινη, Δία: χάλκινη, Ερμή: σιδερένια, Άρη: κράμα μετάλλων, Σελήνης: αργυρή, Ήλιου: χρυσή)

Φόβος

Ο φόβος είναι το μέσον που η εξουσία μετατρέπει σε θρησκεία και το χρησιμοποιεί για να υποτάσσει τους εξουσιαζόμενους. Μέσω αυτού πείθει τους ανθρώπους να μάχονται για τη σκλαβιά τους σαν να πρόκειται για τη σωτηρία τους ….Ο ελεύθερος άνθρωπος στοχάζεται τη ζωή όχι το θάνατο. Αρχή σοφίας είναι ο χωρίς φόβο έλεγχος σε όλα (Μπ. Σπινόζα). «Οι θρησκείες  έγιναν για τη λατρεία της ανυπαρξίας και αυτοκαταστροφής εν ονόματι της αιώνιας γαλήνης στους κόλπους του μηδενός» (Ντοστογιέφσκι, «Το όνειρο ενός γελοίου»)

Αληθινή θρησκεία

Αληθινή θρησκεία είναι η αγάπη που εκδηλώνεται ανάμεσα στα μέρη ενός συνόλου που υπάρχει στο χώρο (φύση) και στο χρόνο (ιστορία). Θέληση του θεού είναι οι νόμοι της φύσης. Οι πρώτες θρησκείες είναι προσπάθειες ερμηνείας του φυσικού κόσμου που εξαρτάται από τον εαυτό του, περιλαμβάνει την αιτία της ύπαρξής του και είναι αιώνιος. Θέλουμε να πιστεύουμε ότι κάποτε ζούσαμε στον κήπο του θεού, τον παράδεισο της Φύσης, σε άμεση επικοινωνία μαζί της. Δεν χρειάζεται να γυρίσουμε πίσω στη χαμένη προ-ανθρώπινη ζωώδη ευτυχία, αλλά να πάμε μπροστά, ανακαλύπτοντας μια καινούρια, ανθρώπινη ευτυχία. Κάθε θρησκεία καθρεφτίζει μια κοινωνία και αλλάζει μαζί της. Όσο πιο ανελεύθερο είναι ένα καθεστώς, τόσο πιο καταπιεστική και η θρησκεία του. Όπου υπάρχει ανάπτυξη, επικρατεί θρησκευτική ελευθερία και ωριμάζει η ιδέα της αθεΐας. Στα θεοκρατικά καθεστώτα η θρησκεία πολεμά τη λογική και την επιστήμη με συνέπεια την οπισθοδρόμηση. Ψυχή του ανθρώπου είναι η μνήμη του  και ψυχή του σύμπαντος η μνήμη της ανθρωπότητας (Έριχ Φρομ, Η Τέχνη της Αγάπης).

Χριστιανοί και Εσσαίοι, 3

 Οι Εσσαίοι στα χειρόγραφά τους γράφουν  ότι ο ερμηνευτής του Νόμου θα εμφανιστεί στις έσχατες μέρες από τη γενιά του Δαβίδ. (Σχόλιο στο Σαμουήλ, 7,14). Ο ηγέτης τους, που τον αποκαλούσαν δάσκαλο της δικαιοσύνης, σταυρώθηκε από τον σατανικό αρχιερέα και βασιλιά Αλέξανδρο Ιαναίο στο Γιλγάλ, κοντά στην Ιεριχώ (σχόλιο στον Ωσηέ). Είχαν φιλόπτωχο ταμείο (κείμενο Δαμασκού, στ ΧΙ), όπως και η ομάδα του Ιησού. Από 30 ετών άρχιζαν το κήρυγμα, όπως ο Ιησούς (Λουκά, 3,23). Είχαν επιτηρητές με τον τίτλο Κηφά, (χειρόγραφο του γιατρού Ομριέλ), όπως επωνομαζόταν ο Πέτρος (Ιωάν. Α΄43)… Πολλά στοιχεία φανερώνουν ότι οι Χριστιανοί ήταν αρχικά Εσσαίοι και δέχτηκαν την επίδραση του Γνωστικισμού. Γνωστικοί Χριστιανοί ήταν οι συγγραφείς των παπύρων  που βρέθηκαν το 1945 στο Ναγκ Χαμμαντί της Αιγύπτου με τα απόκρυφα ευαγγέλια του Θωμά, του Φιλίππου, του Ιακώβου, του Ιωάννη κ.α.. Οι χριστιανοί αποκρούουν με φρίκη την ιδέα ότι η θρησκεία τους είναι η εξέλιξη και διασκευή αυτής της ιουδαϊκής αίρεσης