Λόγος-Αντίλογος:

 Κάποιοι λένε: Χωρίς πόνο δε θα υποφέραμε κι αν δεν υποφέραμε δε θα μαθαίναμε ποτέ από τα λάθη μας  –  Αν δεν υπέφερε κανείς,   δε θα γινόταν εκμετάλλευση του πόνου από παπάδες, που λένε ότι είσαι αμαρτωλός γι αυτό υποφέρεις κι αυτοί έχουν τη μαγική συνταγή για να σε σώσουν, γιατρούς, που σε υποβάλλουν σε πολυδάπανες θεραπείες, φαρμακοποιούς, που σου πουλούν πανάκριβα αναλγητικά, ψυχολόγους, που τρέφονται από τον ψυχικό σου πόνο, βασανιστές, που ικανοποιούν το σαδισμό τους,  δοξομανείς φιλάνθρωπους που γυρεύουν κοινωνική καταξίωση και να γεμίσουν το ψυχικό τους κενό και άλλους εκμεταλλευτές του ανθρώπινου πόνου. Ακόμη και ο θάνατος θα γινόταν πιο υποφερτός, αν δεν συνοδευόταν από σωματικό και ψυχικό πόνο. Εξ άλλου υπάρχουν ανώδυνοι τρόποι, για να μάθει κανείς από τα λάθη του, π.χ. η στέρηση κάποιου αγαθού, η αποδοκιμασία και αληθινή παιδεία κλπ. Ο πόνος δεν είναι συνδεδεμένος με την ηθική. Οι καλοί πονούν περισσότερο, ενώ οι κακοί είναι συχνά αναίσθητοι. Έτσι αποδεικνύεται η τυχαιότητα της ύπαρξης και η ανθρώπινη προέλευση των ηθικών κανόνων.

Αγία Τριάδα

Το δόγμα της αγίας Τριάδας, που θέσπισε η Πρώτη Οικουμενική Σύνοδος της Νίκαιας το 325, έφερε την Εκκλησία αντιμέτωπη με την κατηγορία ότι λατρεύει τρεις θεούς (Μ. Βασίλειος, "Προς τους συκοφαντούντας ημάς, ότι τρεις θεούς λέγομεν"). Το τριαδικό δόγμα προσπάθησε να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ πολυθεϊας και μονοθεϊσμού. Πριν από τη χριστιανική τριάδα λατρεύτηκαν κι άλλες τρισυπόστατες θεότητες, όπως η τρίμορφη Εκάτη, το ινδουιστικό τριμούρτι Βράχμα, Βισνού και Σίβα (δημιουργός-προστάτης-καταστροφέας), η αιγυπτιακή τριάδα Όσιρις, Ίσις και Ώρος, όπου το 3ο πρόσωπο έχει μορφή γερακιού, η Βαβυλωνιακή τριάδα Νεμρώδ, Ταμούζ και Σεμίραμις, όπου η Σεμίραμις αντιπροσωπεύεται από περιστέρι κ.λπ. Την ιερότητα του περιστεριού που έγινε το 3ο πρόσωπο της χριστιανικής τριάδας φανερώνουν πολλοί αρχαίοι μύθοι. Από την αιγυπτιακή Θήβα ένα περιστέρι πήγε στη Λιβύη και υπέδειξε το σημείο όπου κτίστηκε ο ναός του Άμμωνα Δία. Δεύτερο περιστέρι κατευθύνθηκε στη Δωδώνη, όπου ιδρύθηκε Μαντείο του Δία. Στο Μαντείο αυτό οι ιέρειες ονομάζονταν "πελειάδες" (περιστέρες). Περιστέρια συνόδευαν την Αφροδίτη. Περιστέρια έφερναν στο Δία την αμβροσία. Περιστέρι έφερε το μήνυμα του τέλους του κατακλυσμού στον Ουτναπιστήμ (έπος Γκιλγκαμές), στο Δευκαλίωνα και στο Νώε. Στην Καινή Διαθήκη το άγιο Πνεύμα "εν είδει περιστεράς" πρωτοστάτησε κατά τη Βάπτιση του Ιησού, φανερώνοντας την τριαδική φύση του χριστιανικού θεού ("η της τριάδος εφανερώθη προσκύνησις"). Γύρω από κάθε πρόσωπο της αγίας Τριάδας έχει αναπτυχθεί μια δυσνόητη θεολογία, που προβλημάτιζε ακόμα κι εκείνους που τη δημιούργησαν. Έτσι ο Μ. Βασίλειος έθετε το ερώτημα, αν τα τρία πρόσωπα που σύμφωνα με το δόγμα έχουν την ίδια εικόνα ("εικών μεν Θεού Χριστός... εικών δε υιού το πνεύμα") είναι ανθρωπόμορφα, όπως ο Χριστός ή πτηνόμορφα όπως το άγιο Πνεύμα ( Μ. Βασίλειος, "Προς Ευνόμιον", Λόγος Ε΄).

Χριστιανική ηθική ή αρχαία ελληνική φιλοσοφία;

*Ο δίκαιος και όσιος, όταν τελευτήσει θα κατοικήσει πανευτυχής στις νήσους των Μακαρίων, ενώ ο άδικος και άθεος θα απέλθει στον Τάρταρο, στο δεσμωτήριο της δίκης και της ανταπόδοσης.

*Θα περιφρονήσω τις τιμές των πολλών και ασκώντας την αλήθεια θα προσπαθήσω να ζω  βελτιώνοντας τον εαυτό μου μέχρι να πεθάνω.

*Δεν αρκεί να φαίνεσαι καλός, αλλά και να είσαι, τόσο δημόσια όσο και κατ’ ιδίαν.

*Η τιμωρία αποσκοπεί στο να γίνει δίκαιος ο άδικος. Κάθε πράξη και διδασκαλία πρέπει να σε οδηγεί στη δικαιοσύνη, για να είσαι ευτυχής και τώρα και μετά θάνατον. Ας σε καταφρονούν κάποιοι σαν ανόητο. Τίποτε δεν θα πάθεις, αν είσαι όντως ενάρετος.

*Αυτός ο τρόπος του βίου είναι άριστος, να ασκούμε τη δικαιοσύνη και τις άλλες αρετές ζώντας και πεθαίνοντας και τους άλλους να προτρέπουμε να κάνουν το ίδιο.

(Πλάτων, «Γοργίας») 

Ένα διασκεδαστικό δείγμα παρετυμολογιών

από τον «Κρατύλο» του Πλάτωνα:

 Άνθρωπος: αναθρεί ά όπωπε (συλλογίζεται όσα είδε)

Ψυχή: από το αναψυχή, ή επειδή  οχεί (μεταφέρει το σώμα) ή το φύσιν έχει (συγκρατεί τη φύση)

Ουρανός: από το ορώ άνω

Ανήρ και ανδρεία: από το άνω ροή 

Εστία:  από το εσσία= ουσία των πάντων ή από το ώσις (ώθηση) γίνεται ωσσία και μετά εστία, γιατί είναι αιτία κίνησης των όντων.

Ποσειδών:από το ποσίδεσμος γιατί η θάλασσα είναι δεσμός των ποδιών του ή –αλλάζοντας το σ με λλ: ο πολλά ειδών, επειδή γνωρίζει πολλά ή ο σείων, με προσθήκη του π και του δ, επειδή προκαλεί σεισμούς.

Ήλιος: άλιος στα δωρικά, επειδή αλίζει (συγκεντρώνει τους ανθρώπους) ή ειλεί (περιφέρεται γύρω από τη γη) ή αιολεί (δίνει χρώμα σε ότι γεννά η γη).

Μην (μήνας) από το μείς, κι αυτό από μειούσθαι, που δηλώνει μείωση.

Φρόνησις:  φοράς και ρου νόησις ή φοράς όνησις.

Γνώμη: γονής (γέννησης) νώμησις (σκέψη)

Νόησις: του νέου έσις (επιθυμία)

Επιστήμη: επεϊστήμη, επειδή η ψυχή έπεται ακολουθώντας τα πράγματα

Αγαθόν: αγαστόν του θοού, επειδή τα όντα πορεύονται άλλα γρήγορα (θοά) και άλλα αργά

Δίκαιον: δια-ιόν (αυτό που διέρχεται και διευθύνει το παν). Το κ προστέθηκε για ευφωνία.

Τέχνη: έξις του νου

Κακία: κακώς ιόν

Δειλία: δεσμός λίαν (της ψυχής)

Αρετή: αειρήτη, αεί ρέει (η αγαθή ψυχή) και αιρετή (προτιμότερη)

Αισχρόν: αεισχορούν= αεί ίσχον τον ρουν (εμποδίζει πάντα την ροήν)

Βλαβερόν: βουλαπτερούν= βουλόμενον άπτειν τον ρουν

Ζυγόν: δυογόν=δυοίν ένεκα της δέσεως εις αγωγήν

Ανία: το εμποδίζον του ιέναι

Ηδονή: ηονή= προς όνησιν τείνουσα πράξις

Χαρά: διάχυσις της ροής της ψυχής

Τερπνόν: έρπνουν, έρπει ως πνοή στην ψυχή

Ευφροσύνη: ευφεροσύνη, ευ συμφέρεται η ψυχή

Έρως: έσρος, εισρέει στην ψυχή έξωθεν

Δόξα: (επι)δίωξη της ψυχής

Αλήθεια: θεία άλη (περιφορά του όντος)

Ψεύδος: από το εύδειν (ησυχάζειν)

Ιστορία: ίστησι τον ρουν

Αμάθεια: πορεία ομού με τον θεό   κ.λπ.

Στις παρετυμολογίες αυτές, που αντέγραψαν οι χριστιανοί συγγραφείς, ούτε ο ίδιος ο Πλάτων πρέπει να πίστευε, γιατί με το στόμα του Σωκράτη παραδέχεται ότι τα ονόματα των πραγμάτων με τον καιρό αλλάζουν και καθείς τα ερμηνεύει κατά το δοκούν. Στη δική του γλωσσολογική προσέγγιση οι αναλύσεις των λέξεων που επιλέγει στηρίζουν τη φιλοσοφία του περί των ιδεών, που είναι τα αρχέτυπα όλων των πραγμάτων και ως θεϊκές οντότητες υπάρχουν σ’ ένα ουράνιο τόπο, αθάνατες και αμετάβλητες. Οι αρχαιόπληκτοι  βρίσκουν βαθύτερες σημασίες και συμβολισμούς στις λέξεις και στις αριθμητικές τους ποσότητες και πλάθουν γελοίες φανταστικές θεωρίες, για να στηρίξουν κάποια μεταφυσική κοσμοθεωρία, που πόρρω απέχει από την επιστημονική αλήθεια. Και ενώ ο Πλάτων δικαιολογείται, εφόσον στην εποχή του δεν υπήρχε επιστήμη της Γλωσσολογίας ούτε σοβαρή δουλειά για την ετυμολογία των λέξεων, οι σύγχρονοι παρετυμολόγοι δεν έχουν καμμιά δικαιολογία.

Ιώσηπου, Ιουδαϊκή Αρχαιολογία (Περίληψη και σχόλια)

5.Βιβλίο Κ΄ Όταν βασίλευε ο Νέρων (54-68),  ο Αγρίππας Β΄, βασιλιάς στην Ιουδαία, διόρισε αρχιερέα τον Άνανο του Άνανου, Σαδδουκαίο. Ο Άνανος (Άνας, χωρίς την ελληνική κατάληξη -ος) συγκάλεσε συνέδριο  εναντίον του Ιακώβου «αδελφού του Ιησού [του λεγομένου Χριστού] και (εναντίον ) μερικών άλλων και τους παρέδωσε να λιθοβοληθούν» (μικρή φλαβιανή μαρτυρία, Κ΄,1,197-203. Η παράγραφος αυτή του εικοστού Βιβλίου που αναφέρει το λιθοβολισμό του Ιακώβου -γνωστή στον Ωριγένη- έχει συμπληρωθεί με τις λέξεις που βρίσκονται στις αγκύλες.  Δεν έχει γραφτεί από τον Ιώσηπο, γιατί αυτός, ως γνήσιος φαρισαίος, ποτέ δε θα ομολογούσε τον Ιησού ως χριστό, λέξη που εκτός από το μεσσία δήλωνε και τους αρχιερείς, επειδή χρίονταν με άγιο λάδι, επομένως κάθε αρχιερέας ήταν χριστός.  Ο Ιώσηπος συνεχίζοντας τη διήγηση λέει ότι, κατόπιν διαμαρτυριών των Ιουδαίων για το λιθοβολισμό του Ιακώβου (δεν θα διαμαρτύρονταν, αν ο Ιάκωβος ήταν χριστιανός), ο Αγρίππας έκανε αρχιερέα τον Ιησού του Δαμναίου, (αυτός ήταν ο αδελφός του Ιακώβου), τον οποίο διαδέχτηκε ο Ιησούς του Γαμαλιήλ. Οι οπαδοί των αντίπαλων αρχιερέων  πετροβολούνταν αναμεταξύ τους. Ανάμεσα στους ταραχοποιούς διακρινόταν ο  Σαούλ  (όνομα που φέρνει στο νου τον Σαούλ-Παύλο) και ο Κοστόβαρος, από το σόι του Αγρίππα. Εκβίαζαν και κάποιον  αρχιερέα Ανανία, απάγοντας το δούλο του και για να τον ελευθερώσουν απαιτούσαν  να  μεσολαβεί ο αρχιερέας στον Ρωμαίο έπαρχο Αλβίνο για την  απόλυση φυλακισμένων ταραχοποιών.

Ιώσηπου, Ιουδαϊκή Αρχαιολογία (Περίληψη και σχόλια)

                                               4.

   Στο Βιβλίο ΙΗ΄, κεφάλαιο 3, 63-64 έχει παρεμβληθεί η λεγόμενη   Φλαβιανή μαρτυρία: «Γίνεται δε κατά τούτον τον χρόνον Ιησούς σοφός ανήρ, είγε άνδρα αυτόν λέγειν χρη: ην γαρ παραδόξων έργων ποιητής, διδάσκαλος ανθρώπων των ηδονή ταληθή δεχομένων, και πολλούς μεν ιουδαίους, πολλούς δε και του ελληνικού επηγάγετο: ο χριστός ούτος ην. Και αυτόν ενδείξει των πρώτων ανδρών παρ’ ημίν σταυρώ επιτετιμηκότος Πιλάτου ουκ επαύσαντο οι το πρώτον αγαπήσαντες: εφάνη γαρ αυτοίς τρίτην έχων ημέραν πάλιν ζων των θείων προφητών ταύτα τε και άλλα μυρία περί αυτού θαυμάσια ειρηκότων. Εις έτι τε νυν των χριστιανών από τούδε ωνομασμένον ουκ επέλιπε το φύλον.»  

   Η μεταγενέστερη αυτή προσθήκη στο έργο του Ιώσηπου, έχει σκοπό να δικαιολογήσει την απουσία αναφοράς στον Ιησού Χριστό, ενώ υπάρχουν  αναφορές σε διάφορες εβραϊκές αιρέσεις. Πρωτοαναφέρεται από τον Ευσέβιο, επίσκοπο Καισαρείας της Παλαιστίνης, που πρωτοστάτησε στην Α΄Οικουμενική Σύνοδο του 325. Αυτός διόρθωσε τα ευαγγέλια και στη συνέχεια έκαψε τα πρωτότυπα για να μη φαίνεται η παραχάραξη. Την εποχή του Ωριγένη (185-251) η συγκεκριμένη παράγραφος ήταν άγνωστη. Είναι αδύνατον να είχε γραφτεί από τον Ιώσηπο, επειδή, εκτός του ότι ήταν φαρισαίος, δεν πίστευε ότι ο Ιησούς ήταν μεσσίας, όπως ομολογεί ο Ωριγένης («απιστών τω Ιησού ως χριστώ, ζητών την αιτίαν της των Ιεροσολύμων πτώσεως …φησί ταύτα συμβεβηκέναι….  κατ’ εκδίκησιν Ιακώβου του δικαίου» (Ωριγένης, Κατά Κέλσου). Ο Ιώσηπος θεωρούσε μεσσία το Βεσπασιανό («Ιουδαϊκοί πόλεμοι») και απατεώνες τους μεσσίες Ιούδα Γαλιλαίο,18,1,4, Θευδά, 20,5,97-99 και άλλους που σκότωσαν οι Ρωμαίοι.  Αν επαινούσε κάποιον ως μεσσία θα εξόργιζε  και τους Εβραίους και τους Ρωμαίους. Όσον αφορά το στυλ του Ιώσηπου, επειδή απευθυνόταν σε Ρωμαίους, θα εξηγούσε τη λέξη χριστός και θα έδινε λεπτομέρειες γύρω από το αναφερόμενο πρόσωπο.  Είναι εξ άλλου φανερό ότι η παράγραφος δεν «κολλά» με την επόμενη, η οποία αρχίζει με τις λέξεις «έτερον δεινόν»=άλλο κακό. Αν παραλειφθεί η πλαστή αναφορά στον Ιησού, γίνεται ομαλή σύνδεση με την παράγραφο που περιγράφει το κακό που προηγήθηκε και είναι η αιματηρή κατάπνιξη της διαμαρτυρίας για την κατασκευή υδραγωγείου με χρήματα του Ναού.

  

Ιώσηπου, Ιουδαϊκή Αρχαιολογία (Περίληψη και σχόλια)

                                                        3.

Βιβλίο ΙΗ΄ Έδρα του Ηρώδη- Αντίπα ήταν η πόλη Σέπφωρη. Σύζυγός του η κόρη του Αρέτα, βασιλιά της Πετραίας (Ναβαταίας). Αυτός όμως ερωτεύτηκε τη γυναίκα του ετεροθαλλούς αδελφού του Φιλίππου, την Ηρωδιάδα, η οποία προκάλεσε σύγκρουση με τον Αρέτα και ήττα που θεωρήθηκε  τιμωρία για τον φόνο του Ιωάννη του Βαπτιστή. Ο Κυρήνιος [ηγεμόνας Συρίας από το 6 μ.Χ.] έκανε απογραφή στην Ιουδαία, επειδή προσαρτήθηκε στη Συρία ( «προσθήκην της Συρίας γενομένην», ΙΗ΄Ι, 1-2). [Στην Καινή Διαθήκη η γέννηση του Χριστού τοποθετείται την περίοδο της απογραφής, με αποτέλεσμα να προκύπτουν τραγελαφικά συμπεράσματα, όπως ο Χριστός να  γεννιέται έξι χρόνια μετά τη γέννησή του και η σφαγή των νηπίων να γίνεται από τον πεθαμένο Ηρώδη, πατέρα του Ηρώδη -Αντίπα]. Κατά την απογραφή, ο  Ιούδας από τα Γάμαλα στασίασε με  σύνθημα «μηδένα άνθρωπον προσαγορεύειν δεσπότην» (ΙΗ΄, Ι,6, 23) [Πρόκειται για τον Ιούδα τον Γαλιλαίο, που η αποτυχημένη επανάστασή του αναφέρεται στις Πράξεις των Αποστόλων, κεφ. Ε΄, 37]. Ο Κυρήνιος έκανε αρχιερέα τον Άνανο. Ο αυτοκράτωρ Τιβέριος [14 –37 μ.Χ] τοποθέτησε στην Ιουδαία έπαρχο τον Βαλέριο Γράτο (15 -26 μΧ), που διόρισε άλλον αρχιερέα, τον Ιώσηπο-Καϊάφα. [Οι συγγραφείς των ευαγγελίων πήραν από εδώ τα ονόματα των αρχιερέων που ενοχοποιήθηκαν για τη σταύρωση του Ιησού].  Μετά από τον Γράτο διορίστηκε έπαρχος ο Πόντιος Πιλάτος (ΙΗ΄, ΙΙΙ, 1-3), που προκάλεσε ταραχές, όταν έβαλε στα Ιεροσόλυμα σημαίες με  προτομές του αυτοκράτορα. Τελικά αναγκάστηκε να τις αποσύρει, γιατί προσέβαλαν το θρησκευτικό συναίσθημα των Ιουδαίων. Νέες διαμαρτυρίες των Ιουδαίων προς τον Πιλάτο προκάλεσε η κατασκευή υδραγωγείου με χρήματα του Ναού. [Την περίοδο διοίκησης της Ιουδαίας από τον Πιλάτο, από το 26 ως το 36 μ.Χ., τοποθετείται η τριετής δημόσια δράση και η σταύρωση του Ιησού. Αυτή η σταύρωση, σύμφωνα με τους χριστιανούς, έβαλε τέλος στην καριέρα του Πιλάτου, που είχε διατάξει χιλιάδες σταυρώσεις και είχε γίνει  αντιπαθής για τις βιαιοπραγίες του. Διαμαρτυρίες προς τον αυτοκράτορα Τιβέριο είχαν αποτέλεσμα την καθαίρεσή του].

Ιώσηπου, Ιουδαϊκή Αρχαιολογία (Περίληψη και σχόλια)

                                                               2.

Βιβλία ΙΕ΄-ΙΖ΄: Ο Ιώσηπος αφηγείται πώς καταλύθηκε η δυναστεία των Ασμοναίων [το 63 π.Χ.], που είχε ιδρύσει ο ιερέας Ματαθίας Ασμοναίος και οι γιοι του, από τους οποίους πιο ονομαστός ήταν ο Ιούδας Μακκαβαίος. Αυτοί είχαν πολεμήσει με επιτυχία κατά των Σελευκιδών της Συρίας. Ο Καίσαρας έκανε επίτροπο Ιουδαίας κάποιο στρατηγό Αντίπατρο [το 47 π.Χ.], που πέθανε δηλητηριασμένος από δικό του άνθρωπο [43 π.Χ.]. Οι Ρωμαίοι έδωσαν τέλος στις εμφύλιες διαμάχες των Ιουδαίων κάνοντας βασιλιά το γιό του Αντίπατρου, Ηρώδη Α΄ [37-4 π.Χ]. Σημαντικό έργο του Ηρώδη ήταν η ανακαίνιση του ναού του Σολομώντα που κράτησε 45 χρόνια [άρχισε το 20 π.Χ.]. Ο Ηρώδης άφησε κακή φήμη για την αγριότητα και τα εγκλήματά του. Σκότωσε 45 μέλη του  Συνεδρίου, τον Αριστόβουλο, αδελφό της συζύγου του Μαριάμ, τους γιους του από τη Μαριάμ Αριστόβουλο και Αλέξανδρο, δύο συζύγους της αδελφής του Σαλώμης (με την έγκρισή της), τον καθαιρεμένο βασιλιά Υρκανό, τον αυλικό Σόαιμο,  τη Μαριάμ και τη μάνα της Αλεξάνδρα και τους  οπαδούς των Ασμοναίων. Βασάνισε δούλους μέχρι θανάτου  και πριν πεθάνει (σκουλήκιασε από τη μέση και κάτω), διέταξε να καούν ζωντανοί  ομάδα φαρισαίων που ξεκόλλησαν από το Ναό  ένα χρυσό αετό, επειδή ήταν ρωμαϊκό σύμβολο. Σκότωσε επίσης τον Αντίπατρο,  γιο από την 1^η του γυναίκα Δωρίδα και διέταξε να φονευθούν κατά την ώρα του θανάτου του όλοι οι επιφανείς Ιουδαίοι στον Ιππόδρομο (η αδελφή του Σαλώμη ακύρωσε τη διαταγή μόλις αυτός πέθανε). Τον Ηρώδη διαδέχτηκαν οι γιοί του  από διαφορετικές γυναίκες (έκανε 9 γάμους) Αρχέλαος,  Φίλιππος και Ηρώδης Αντίπας, τετράρχης Γαλιλαίας [4 π.Χ.-39. -Ο Ηρώδης Αντίπας είναι γνωστός από την Καινή Διαθήκη για το γάμο του με την Ηρωδιάδα, την εκτέλεση του Ιωάννη του Βαπτιστή και την γνώμη του για τον Ιησού, που τον θεωρούσε μετενσάρκωση του Ιωάννη (Μαρκ. Στ΄14). Ο συγγραφέας του κατά Λουκά ευαγγελίου λέει ότι ο Πιλάτος έστειλε στον Αντίπα τον Ιησού για να δικαστεί, αλλά εκείνος τον έστειλε πίσω στον Πιλάτο (Λουκ. Κγ΄8-11)].

Ιώσηπου, Ιουδαϊκή Αρχαιολογία (Περίληψη και σχόλια)

                                                               1.

Το σύγγραμμα αρχίζει με αναφορές στην Πεντάτευχο που θεωρείται έργο του Μωϋσή. Στο Α΄ Βιβλίο μας πληροφορεί ότι ο ποταμός Γηών, που ο συγγραφέας της Γένεσης τοποθετεί στην Εδέμ, ήταν ο Νείλος. Φαίνεται ότι ο Ιώσηπος πίστευε ότι ο επίγειος παράδεισος περιλάμβανε μεταξύ άλλων χωρών της Ανατολής και την Αίγυπτο. Σαν γνήσιος Εβραίος εξυμνεί το νομοθέτη του λαού του, τον Μωϋσή,  και στο βιβλίο Δ΄μας δίνει μια διαφορετική εκδοχή για το τέλος του.  Τον άρπαξε –λέει- ένα σύννεφο και τον ανέβασε στον ουρανό. Στο ΙΑ΄ βιβλίο αφηγείται πώς ο βασιλιάς των Περσών Κύρος ελευθέρωσε τους Ιουδαίους (587-536 π.Χ) και  τους έδωσε χρήματα για να κτίσουν ξανά το Ναό της Ιερουσαλήμ. Μνημονεύει και τη φιλία που έδειξαν προς τους Ιουδαίους ο Δαρείος, ο Ξέρξης και ο Μ. Αλέξανδρος. Στο ΙΔ΄ βιβλίο περιγράφει πώς οι Ρωμαίοι επέβαλαν τη Ρωμαϊκή κυριαρχία στην Παλαιστίνη, το 63 π.Χ. Οι  αντίπαλοι Υρκανός Β΄(67-66) και   Αριστόβουλος Β΄ (67-63 π.Χ.), γιοι του Αλέξανδρου Ιανναίου (103-76 π.Χ.) βασιλιά-αρχιερέα, που σταύρωσε 800 φαρισαίους, κάλεσαν τον Πομπήιο να επέμβη στη διαμάχη τους για το θρόνο.

Ιώσηπου, "Ιουδαϊκοί Πόλεμοι" (περίληψη- σχόλια)

Β΄μέρος) Βιβλίο Γ΄  Ο  Βεσπασιανός με το γιο του Τίτο κατέπνιξε επανάσταση  των Ιουδαίων και συνέλαβε τον Ιώσηπο, που ήταν αρχηγός. Ο Ιώσηπος  του προφήτεψε ότι θα γίνει «δεσπότης γης και θαλάσσης και παντός ανθρώπων γένους» κι έτσι κέρδισε την εύνοιά του. Η επαλήθευση της προφητείας αναφέρεται στο Δ΄Βιβλίο, με τη στέψη του Βεσπασιανού σε αυτοκράτορα (69-79 μ.Χ.) Στη λίμνη Γεννησάρ, όπου βρίσκεται η πόλη Καφαρναούμ, οι Ρωμαίοι σκότωσαν 6700 επαναστάτες με αρχηγό τον Ιησού του Τούφα.  Οι συγγραφείς της Καινής Διαθήκης έχουν δανειστεί ονόματα και τοπωνύμια που αναφέρει ο Ιώσηπος. Εδώ βλέπουμε τη λίμνη Γεννησαρέτ, όπου δίδασκε και θαυματουργούσε ο Ιησούς των ευαγγελίων να συνδέεται με το όνομα ενός επαναστάτη Ιησού, εχθρού των Ρωμαίων. Και την πόλη Καπερναούμ, ορμητήριο του Χριστού, να είναι ορμητήριο επαναστατών.

Βιβλίο Δ΄ Οι  αρχιερείς Ιησούς του Γαμάλα και  Άνανος του Άνανου¹ διαμαρτύρονταν κατά των Ζηλωτών, γιατί αυτοί κατάργησαν την κληρονομική αρχιερωσύνη. Ο Ιωάννης «από Γισχάλων» έκανε το φίλο στον Άνανο και πρόδιδε τα σχέδιά του στους Ζηλωτές. Οι αδελφοί Ιωάννης και Ιάκωβος² του Σωσά μαζί με τον Σίμωνα του Θακήου και 20.000 συμπατριώτες τους επιτέθηκαν και σκότωσαν  μεταξύ άλλων τον Ιησού και τον Άνανο και «εν μέσω τω ιερώ» τον πλούσιο Ζαχαρία, «υιόν Βάρεις»³. Στο κατά Ματθαίον ευαγγέλιο, κγ΄35, υπάρχει η φράση «έως του αίματος Ζαχαρίου υιού Βαραχίου, ον εφονεύσατε μεταξύ του ναού και του θυσιαστηρίου». Ο Ιησούς του ευαγγελίου κατηγόρησε τους φαρισαίους ότι σκότωσαν τους δικαίους από τον Κάιν μέχρι το Ζαχαρία, δημιουργώντας πρόβλημα στους ερμηνευτές, καθώς άλλοι θεωρούν ότι αναφέρεται στον προφήτη Ζαχαρία, που έδρασε περί το 521 π.Χ. και το τέλος του δεν αναφέρεται στην Παλ. Διαθήκη και άλλοι, μεταξύ των οποίων ο Μ. Βασίλειος και ο Γρηγόριος Νύσσης, ότι εννοούσε το Ζαχαρία, πατέρα του Προδρόμου.

Βιβλίο Ε΄  Ο Τίτος πολιορκεί την Ιερουσαλήμ. Ο Ιούδας, γιος  Ιούδα, πείθει άντρες του Σίμωνα που υπερασπιζόταν τα τείχη να βάλουν μέσα  κάποιους Ρωμαίους. Ο Σίμων σκοτώνει τους προδότες.  

Βιβλίο ΣΤ΄  Ένας φτωχούλης του θεού, ο Ιησούς του Ανανία, γυρνούσε στους δρόμους προφητεύοντας την καταστροφή της Ιερουσαλήμ (την προφητεία της καταστροφής έκανε και ο Ιησούς κατά τις Γραφές).  Τον συνέλαβαν, τον βασάνισαν, μα δεν σταματούσε. Ο έπαρχος Αλβίνος έβαλε να τον μαστιγώσουν «μέχρι οστέων». Αυτός επαναλάμβανε «αιαί Ιεροσολύμοις» (αλλοίμονο στην Ιερουσαλήμ). Ο έπαρχος, κρίνοντάς τον τρελό, τον  άφησε ελεύθερο. Σκοτώθηκε από πετροβόλο κατά την πολιορκία λέγοντας «αιαί δε καμοί» (αλλοίμονο και σε μένα). Το τέλος της πολιορκίας ήταν φρικτό (70 μ.Χ).   

Βιβλίο Ζ΄ Οικτρή ήταν και η τύχη των υπερασπιστών του φρούριου Μασάδα, που είχαν αρχηγό τον σικάριο Ελεάζαρο, απόγονο του Ιούδα από τα Γάμαλα. Οι πολιορκημένοι, για να μην πέσουν στα χέρια των Ρωμαίων, αυτοκτόνησαν ομαδικά (73 μ.Χ.). Στο σημείο αυτό τελειώνει το 7τομο έργο του Ιώσηπου «Ιουδαϊκοί  Πόλεμοι»

……

¹. Άλλα γνωστά από την Καινή Διαθήκη ονόματα που αναφέρει ο Ιώσηπος  στα κεφάλαια αυτά είναι του αρχιερέα Άνα (ο Ιώσηπος, όπως έκανε και με το δικό του εβραϊκό όνομα Ιωσήφ, εξελληνίζει τα εβραϊκά ονόματα προσθέτοντας ελληνικές καταλήξεις), των αδελφών Ιάκωβου και Ιωάννη, του Ζαχαρία, του Ιούδα, του Σίμωνα (εβραϊκό όνομα του Πέτρου) και το πολύ συχνά απαντώμενο Ιησούς, που άλλοτε είναι όνομα αρχιερέα (Ιησούς του Γαμάλα), άλλοτε επαναστάτη (Ιησούς του Τούφα) και άλλοτε προφήτη που μαστιγώνεται και βασανίζεται (Ιησούς του Ανανία). Ακόμα και για την προδοσία κάποιου Ιούδα γίνεται λόγος στο Ε΄Βιβλίο, μόνο που η πράξη έχει πολιτικό χαρακτήρα και όχι θρησκευτικό.

² Πολλοί Ιάκωβοι μας είναι γνωστοί από την Καινή Διαθήκη. Ο πατέρας  του Ιούδα: Λκ 6:16. Πρξ 1:13//Ο γιος του Αλφαίου: Μτ.1:3, Μκ 3:18//Ο Μικρός: Μτ 15:40, Λκ 6:15//Ο γιος του Ζεβεδαίου και αδελφός  του Ιωάννη: Μτ. 4:21, Μκ 1:19, Λκ. 9:28//Και ο αδελφός του Ιησού, Μτ. 13:55, Γαλ. 1:19) με την επωνυμία Δίκαιος.

Ιώσηπου, "Ιουδαϊκοί Πόλεμοι" (περίληψη- σχόλια)

 Α΄) Μια εικόνα για την εποχή του Ιησού μας δίνει το σύγγραμμα του Ιώσηπου «Ιουδαϊκοί πόλεμοι», καθώς ο συγγραφέας που έζησε από το 37 ως το 100 μ.Χ. αναφέρει πόλεις, όπου έδρασε ο αρχηγός του Χριστιανισμού, όπως η Κανά και τα Γάδαρα (Α΄Βιβλίο, 334). Η εποχή ήταν γεμάτη από  αιματηρά γεγονότα, συλλήψεις αντικαθεστωτικών που ο Ιώσηπος ονομάζει ληστές, σταυρώσεις και άλλες ταραχές, για τις οποίες τα ευαγγέλια σωπαίνουν.  Μετά το θάνατο του μεγάλου Ηρώδη (4 π.Χ) –κάποιοι τοποθετούν τότε τη γέννηση του Ιησού-, όπως διηγείται ο Ιώσηπος στο Β΄βιβλίο, είχε καταληφθεί ο Ναός της Ιερουσαλήμ από οπαδούς  Φαρισαίων που ο Ηρώδης είχε κάψει ζωντανούς. Ο γιος και διάδοχός του, Ηρώδης-Αρχέλαος το πάσχα, του 4 π.Χ  έλυσε την κατάληψη του Ναού. Ο Ρωμαίος στρατηγός Γράτος συνέλαβε και σκότωσε το ληστή Σίμωνα, που από δούλος φιλοδόξησε να γίνει βασιλιάς των Ιουδαίων και αφού φόρεσε στέμμα πήρε τα βουνά. Την ίδια τύχη είχε και ο βοσκός Αθρογγαίος με τους 4 αδελφούς του που λήστευαν Ρωμαίους και πλούσιους. Ο Ουάρος,  ηγεμόνας της Συρίας,  πυρπόλησε  τη Σέπφωρη  και χωριά της Σαμάρειας,  διέλυσε  επανάσταση στα Ιεροσόλυμα και σταύρωσε 2000 επαναστάτες. Το 6 μ.Χ. (χρονιά της μεγάλης απογραφής που αναφέρουν τα ευαγγέλια ως έτος γέννησης του Ιησού) ο Αρχέλαος εξορίστηκε στη Γαλλία.  Στην Ιουδαία τότε διορίστηκε επίτροπος ο Κωπώνιος. Ο Γαλιλαίος Ιούδας, σοφιστής, γιος του ληστή Εζεκία, που σκότωσε ο Ηρώδης, επαναστάτησε κατά της απογραφής. Ο Τιβέριος  (14 – 37 μΧ)  έκανε τον Πιλάτο επίτροπο. Ο Πιλάτος  προκάλεσε ταραχές, όταν έβαλε  στα Ιεροσόλυμα  εικόνες του αυτοκράτορα και όταν διέθεσε τον ιερό θησαυρό (κορβωνά) για υδρευτικά έργα. Ο Γάιος Καλιγούλας (37-41) εξόρισε στη Γαλλία τον τετράρχη Ηρώδη- Αντίπα, που τον ακολούθησε η γυναίκα του Ηρωδιάδα.  Έδωσε την τετραρχία στον Αγρίππα, εγγονό του Ηρώδη Α΄ κι έστειλε στα Ιεροσόλυμα το στρατηγό Πετρώνιο να στήσει στο Ναό  άγαλμα του Καλιγούλα. Οι Ιουδαίοι απείλησαν, αν κάνει αυτή τη βεβήλωση, να μη σπείρουν τα χωράφια  τους (έτσι θα στερούσαν τον κατακτητή από τους φόρους) κι ο Πετρώνιος υποχώρησε. Ο Καλιγούλας δολοφονήθηκε, πριν προλάβει να  σκοτώσει τον Πετρώνιο για την απείθειά του. Ο διάδοχος του Καλιγούλα, ο Κλαύδιος (41-54)  έστειλε επίτροπο το Φήλικα.  Το Πάσχα, Ρωμαίος στρατιώτης που έδειχνε τα οπίσθιά του στους προσκυνητές κι έκλανε, προκάλεσε πολύνεκρη σύγκρουση. Γαλιλαίοι επιτέθηκαν κατά Σαμαρειτών και ο ηγεμόνας Συρίας Κουαδράτος σταύρωσε τους συλληφθέντες. Επί Νέρωνα (54-68) ο Φήλιξ  (ο προστάτης του απόστολου Παύλου) σταύρωσε πολλούς Ιουδαίους κι έστειλε στη Ρώμη σαν τρόπαιο το ληστή Ελεάζαρο. Στην Ιερουσαλήμ  οι σικάριοι  (Εβραίοι επαναστάτες) σκότωναν  τους αντιπάλους τους κρυμμένοι στο πλήθος. Απατεώνες  έπειθαν το λαό να τους ακολουθήσει στην έρημο για να δει θαύματα.  Ένας Αιγύπτιος  συγκέντρωσε 30.000 λαού στο όρος των Ελαιών, με σκοπό να πάρει την εξουσία. Ο Φήλιξ σκότωσε πολλούς από αυτούς, αλλά ο Αιγύπτιος το έσκασε. Τον Φήλικα διαδέχτηκε ο άπληστος επίτροπος Αλβίνος κι αυτόν ο Γέσσιος Φλώρος, που  άρπαξε τον ιερό θησαυρό και σταύρωσε πολλούς Εβραίους. Ακολούθησε κατάληψη του φρουρίου Μασάδα από Ιουδαίους. Οι μετριοπαθείς έστειλαν πρέσβεις στο Φλώρο και τον Αγρίππα Β΄(44-100) μαζί με το νεαρό αριστοκράτη Σαύλο (Β΄ 418), για να εμποδίσει τις ταραχές. Ο Μαναήμ, γιος του Ιούδα του Γαλιλαίου, εχθρός των Ρωμαίων, σκότωσε τον αρχιερέα Ανανία, αλλά σκοτώθηκε από το γιο εκείνου. Ο πόλεμος επεκτάθηκε σε  Συρία  και Αίγυπτο. Ο Σαύλος ακολούθησε το στρατηγό Κέστιο, που πήγε στη Ρώμη να ζητήσει βοήθεια από το Νέρωνα. Οι επαναστάτες  (μεταξύ αυτών ο Ιησούς του Σαπφά και ο Ιωάννης  ο Εσσαίος)  συνέχισαν τον εμφύλιο πόλεμο... 

Περί Γνωστικισμού γενικά.

 Ο γνωστικισμός (από τη λέξη γνώσις) ήταν φιλοσοφία και θρησκεία που εμφανίστηκε στην Ανατολή τον 1^ο αιώνα προ Χριστού, κατά την ελληνιστική εποχή, εξαπλώθηκε στη Δύση και διατηρείται μέχρι σήμερα στη μασονική θεολογία και ορισμένες αιρετικές ομάδες. Δίδασκε μια απόκρυφη γνώση γύρω από τη δημιουργία και σωτηρία του κόσμου και του ανθρώπου, συνδυάζοντας μυστηριακές λατρείες, μαγεία (θεουργία), δοξασίες ελληνο-αιγυπτιακές (νεοπλατωνισμό, νεοπυθαγορισμό, στωικισμό, ερμητισμό), περσικές (ζωροαστρισμό)¹, ιουδαϊκές (Βίβλος, Καμπάλα) και -μετά την εμφάνιση του χριστιανισμού- αρκετά χριστιανικά στοιχεία. Ένα στοιχείο χριστιανικού γνωστικισμού, που διατηρείται και στην ισλαμική θεολογία είναι η πίστη ότι ο Χριστός δεν σταυρώθηκε πραγματικά. Δημιουργός του κόσμου, σύμφωνα με το Γνωστικισμό, ήταν ο κακός θεός Ιαλνταμπαώθ ή Ιεχωβά, που κυβερνά μαζί με τους Άρχοντες («αρχάς και εξουσίας του αιώνος τούτου», κατά τον Παύλο). Ο καλός θεός είναι ο Ένας, ο Πρώτος Αιών, από τον οποίο εκπορεύθηκαν οι άλλοι Αιώνες ("δι ου και τους αιώνας εποίησεν"), με κατώτερο ζεύγος Αιώνων τη Σοφία και το Χριστό. Όλοι μαζί οι Αιώνες αποτελούν το Πλήρωμα του θεού, που το μνημονεύει και ο Παύλος. Οι Χριστιανοί  εξόντωσαν δια πυρός και σιδήρου τις κοινότητες των Γνωστικών.

¹Ο γνωστικισμός επηρεάστηκε και από τους γυμνοσοφιστές βραχμάνους της Ινδίας, όπως ο Κάλανος, φίλος του Μ. Αλεξάνδρου. Αυτούς θαύμαζαν Έλληνες σοφοί όπως ο Πύρρων ο Ηλείος (360 – 270), ιδρυτής του Σκεπτικισμού, που ακολούθησε το Μ. Αλέξανδρο στην εκστρατεία του και ο Απολλώνιος  Τυανεύς (1^ος π.Χ αι.), οπαδός  της μετεμψύχωσης. Απεσταλμένοι του Ινδού βουδιστή βασιλιά Ασόκα στον Πτολεμαίο (3^ος π.Χ αι) έριξαν τα πρώτα σπέρματα του γνωστικισμού στην Αλεξάνδρεια. Τον 3^ο αιώνα μ.Χ. αναπτύχθηκε ο περσικός γνωστικισμός (μανδαϊσμός και μανιχαϊσμός) που έχει σαν κέντρο της διδασκαλίας του τον πόλεμο φωτός και σκότους, καλού και κακού. Επίδραση στο γνωστικισμό άσκησε και ο βουδισμός, όπως φαίνεται στα γνωστικά ευαγγέλια της Μαρίας  και του Θωμά. Οι «Καθαροί», ομάδα γνωστικών, οπαδών της Μαρίας Μαγδαληνής που κατέφυγαν στη Μασσαλία, ονομάστηκαν «Βουδιστές της Δύσης». Οι αρχηγοί τους, οι Τέλειοι, απείχαν από  ζωική τροφή  λόγω  πίστης στη μετεμψύχωση.

Γιατί δεν υπάρχει πανάγαθος θεός

Αν ήσουν παντοδύναμος και πανάγαθος θεός και ήθελες να κατασκευάσεις ένα κόσμο με ευτυχισμένους κατοίκους, θα τον κατασκεύαζες ίδιο με αυτόν που ζούμε, για κακή μας τύχη; Θα άντεχες να βλέπεις τραγωδίες, πολέμους, καταστροφές, βιασμούς, βασανισμούς, δολοφονίες και άλλες φρικαλεότητες, που κάνουν τον άνθρωπο να χάνει τα λογικά του; Δεν θα επιδίωκες στον τέλειο κόσμο σου να υπάρχει παραδεισένια ομορφιά, τάξη, αρμονία, αγάπη και όλα τα θετικά στοιχεία; Να απουσιάζει ο φόβος, η αρρώστεια, η αδικία και κάθε είδους κακία. Θα ήθελες όντα κυριευμένα από φόβο και απόγνωση, να σε ικετεύουν και να σε κολακεύουν αδιάκοπα προκειμένου να τα βοηθήσεις και να τα σώσεις από την  ανάγκη ή θα προτιμούσες να σε αγαπούν για την υπέροχη προσωπικότητά σου που δεν επιβάλλεται με το φόβο και την απειλή, αλλά με τη σοφία και τις αρετές; Κρίνοντας λοιπόν από το τι θα έκανες συ, ο μηδαμινός και ασήμαντος, με το περιορισμένο μυαλό και την ηθική συνείδηση, εφόσον στη θέση του θα ενεργούσες διαφορετικά, σαν αληθινά φιλόστοργος πατέρας των γήινων όντων και όχι υπερφυσικός δήμιος και μπαμπούλας, μπορείς να συμπεράνεις, γιατί δεν υπάρχει ένας πανάγαθος θεός- δημιουργός του δικού μας κόσμου. 

Βίβλος

Το ανθρώπινο είδος είναι φορέας δεισιδαιμονιών και προκαταλήψεων, τις οποίες διαιωνίζει και επιβάλλει μέσω «θεόπνευστων βιβλίων». Από τα πιο διαδεδομένα ιερά βιβλία είναι η ιουδαϊκή Βίβλος.  Συντάχθηκε από τον Έσδρα, αρχηγό ομάδας Εβραίων που επέστρεψαν το 520 π.Χ. στην Ιερουσαλήμ από τη Βαβυλώνια αιχμαλωσία, η οποία κράτησε από το 586 ως το 538 π.Χ. Το αρχικό κείμενο υπέστη αλλεπάλληλες διορθώσεις. Το 90 μ.Χ. στη ραββινική σύνοδο της Ιάμνειας στην Παλαιστίνη αποφασίστηκε να συμπεριληφθούν στον κατάλογο της Βίβλου (ιουδαϊκό Κανόνα) 24 βιβλία: Η Πεντάτευχος ή Τορά (Νόμος), οι Προφήτες και τα Αγιόγραφα (Ψαλμοί, Παροιμίες, Χρονικά). Η ιουδαϊκή Βίβλος συμπληρώνεται από το  Ταλμούδ  που περιλαμβάνει ερμηνευτικά κείμενα και διδασκαλίες ραββίνων. Το Βαβυλωνιακό Ταλμούδ γράφτηκε στη Βαβυλώνα και ολοκληρώθηκε τον 5^ο αι. μΧ.  Το Παλαιστινιακό Ταλμούδ ολοκληρώθηκε τον 6^ο αι. μΧ. Τμήματα του Ταλμούδ είναι η Μισνά  και η Γκεμαρά (σχόλια ραβίνων για διάφορα  θέματα του μωσαϊκού νόμου). Το βιβλίο της εβραϊκής μυθο-θεολογίας έγινε η μητέρα του Χριστιανισμού και του Ισλαμισμού.

Δυισμός

Στη Μεσοποταμία, επαρχία της Περσικής αυτοκρατορίας, επικρατούσε τον 3^ο αι. μ.Χ. ένας θρησκευτικός αχταρμάς από ελληνιστικές θεωρίες, αστρολογία των Χαλδαίων, ιουδαϊσμό, χριστιανισμό, γνωστικισμό, ζωροαστρισμό, βουδισμό κ.λπ. Ο Πέρσης ευγενής Μάνης ή Μανιχαίος έφτιαξε από αυτό το υλικό μια θρησκεία με κύριο χαρακτηριστικό το δυισμό της οντολογίας (φως-σκοτάδι, ύλη-πνεύμα, καλό-κακό). Ο ιουδαϊκός θεός ταυτίστηκε με το σατανά. Ο ιερός Αυγουστίνος  ήταν μανιχαϊστής πάνω από εννιά χρόνια. Οι μανιχαϊστές πολεμήθηκαν από όλες τις θρησκείες. Ο Διοκλητιανός έκαψε ζωντανούς πλήθος από αυτούς μαζί με τα ιερά τους βιβλία. Ο Ιουστινιανός αποφάνθηκε ότι δεν ανήκουν στο ανθρώπινο είδος και διέταξε να δημεύεται η περιουσία τους (Ιουστινιάνειος Κώδικας, 528 μ.Χ.). Όμως ο δυισμός χαρακτηρίζει κάθε θρησκεία, αφού το καλό και το κακό συνυπάρχουν στον κόσμο είτε θέλουμε να το παραδεχτούμε είτε όχι.

ΜΙΑ «ΠΡΟΦΗΤΕΙΑ» ΤΟΥ ΗΣΑΪΑ

 Ο Ησαΐας έζησε γύρω στο 736 π.Χ., στην Ιερουσαλήμ, στο βασίλειο Ιούδα, που υποδουλώθηκε στους Ασσυρίους, όταν ο βασιλιάς Άχαζ τους κάλεσε να αποκρούσουν επίθεση δυο βασιλιάδων, του Φακεέ του Ισραήλ και του Ρασίμ της Δαμασκού. Οι προφητείες του Ησαΐα περιστρέφονται γύρω από την αιχμαλωσία των Ισραηλιτών στη Βαβυλώνα και την επιστροφή στην Ιερουσαλήμ. Οι θεολόγοι είδαν σ' αυτές προμηνύματα για τον Ιησού, αδιαφορώντας για τα συμφραζόμενα. Στο κεφ.14, 8-20 ο Ησαϊας πανηγυρίζει για το θάνατο του βασιλιά της Βαβυλώνας. Μαζί του χαίρονται τα δέντρα του Λιβάνου λέγοντας: "από τότε που πέθανες δεν ήρθε αυτός που μας κόβει (για να κατασκευάσει με το ξύλο τους δόρατα και πολεμικές μηχανές). Ο άδης κάτω πικράθηκε, όταν σε συνάντησε. Σηκώθηκαν να σε προϋπαντήσουν όλοι οι γίγαντες που βασίλεψαν στη γη... Θα σου πουν: και συ πιάστηκες αιχμάλωτος σαν κι εμάς και ήρθες εδώ μαζί μας. Κατέβηκε στον άδη η δόξα σου και η πολλή χαρά σου. Από κάτω σου θα στρώσουν σαπίλα και το σκέπασμά σου σκουλήκια". Αυτό το απόσπασμα θεωρήθηκε προφητεία για την κάθοδο του Ιησού στον Άδη, αλλά αγνοήθηκε σε ποιον απευθύνει αυτά τα λόγια ο Ησαϊας,  εκτοξεύοντας  κατάρα και ύβρη εναντίον του. Η πίκρα του Άδη, όταν συνάντησε το νεκρό βασιλιά, δείχνει το μέγεθος της κακίας του νεκρού.  Αν επρόκειτο για θεάνθρωπο-νικητή του Άδη, δεν θα του μιλούσαν έτσι ούτε θα παρομοίαζαν την πτώση του με την πτώση του αλαζόνα Εωσφόρου: «Πώς ξέπεσε από τον ουρανό ο εωσφόρος που ανατέλλει το πρωί; Συ σκέφτηκες θα ανεβώ στον ουρανό. Πάνω από τα αστέρια θα στήσω το θρόνο μου, θα ανεβώ πάνω από τα σύννεφα, θα γίνω όμοιος με τον ύψιστο,  μα τώρα θα κατεβείς στον Άδη και στα θεμέλια της γης ....Θα ριχτείς νεκρός σιχαμερός στα βουνά με πολλούς άλλους που πέθαναν στη μάχη. Δεν είσαι καθαρός, γιατί κατέστρεψες τη γη μου και σκότωσες το λαό μου. Δεν θα μείνει η γενιά σου στον αιώνα, ράτσα πονηρή. Ετοίμασε τα παιδιά σου να σφαχτούν για τις αμαρτίες του πατέρα τους, για να μην αναστηθούν και κληρονομήσουν τη γη και την γεμίσουν πολέμους (21)" Στο τέλος της προφητείας ο θεός δηλώνει:  "και θα ερημώσω την Βαβυλώνα, ώστε να κατοικούν μόνο σκαντζόχοιροι...(23)». Είναι ξεκάθαρο ότι ο Ησαΐας προφητεύει την καταστροφή της Βαβυλώνας και όχι την ανάσταση του Ιησού.

ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΚΑΤΟΠΤΡΙΚΑ ΣΥΜΠΑΝΤΑ

Βρετανοκαναδική θεωρία (2014): Η  Μ. Έκρηξη δημιούργησε δύο κατοπτρικά σύμπαντα  με αντίθετα βέλη χρόνου. Το βέλος του χρόνου δείχνει την τάση των κλειστών συστημάτων για αυξανόμενη αταξία (διαστολή σύμπαντος, γήρανση κλπ). Μέτρο της αταξίας είναι η εντροπία (2^ος νόμος θερμοδυναμικής). Άλλες εξισώσεις που περιγράφουν το σύμπαν (νόμος βαρύτητας, κβαντομηχανική, θεωρία σχετικότητας) δεν προβλέπουν συγκεκριμένη κατεύθυνση χρόνου.

Το σύμβολο της ημισελήνου

Η ημισέληνος με ένα αστέρι ήταν αρχαίο σύμβολο της Εκάτης, θεάς της Σελήνης και έμβλημα της πόλης Βυζάντιο, που τη λάτρευε ως πολιούχο. Έτσι πέρασε στη Βυζαντινή αυτοκρατορία, όπου το άστρο έγινε σταυρός και από εκεί στην οθωμανική αυτοκρατορία και στο Ισλάμ, που έγινε  "θρησκεία της ημισελήνου". 

Γιατί ο Παύλος άλλαξε το όνομά του;

Στα σχόλια φιλολογικής ιστοσελίδας βρήκα την πληροφορία ότι το αρχικό όνομα του απόστολου Παύλου Σαύλος, σημαίνει στα ελληνικά κίναιδος, σημασία που αναφέρεται στα λεξικά Λίντελ-Σκοτ, greek enacademic.com. και Αρχαίο Ερωτικό και Συμποσιακό Λεξιλόγιο Ροβήρου Μανθούλη. Στα εβραϊκά όμως Σαύλος και Σαούλ είναι μετοχή ρήματος που σημαίνει ζητώ και ερμηνεύεται ο αιτηθείς (από το θεό). Ο Παύλος ως ελληνομαθής φοβόταν παρεξήγηση του ονόματός  του και το άλλαξε από Σαύλος σε Παύλος, όνομα που σημαίνει στα λατινικά ο ελάχιστος. Έτσι και την παρεξήγηση  από τους ελληνομαθείς μπορούσε ν’ αποτρέψει και να προβάλλεται ως ταπεινόφρων. 

Τι μισεί ο θεός

Πώς γίνεται να μισεί ο Θεός αυτά που ο ίδιος κατασκεύασε; Είναι παράλογο να έδωσε στον άνθρωπο το νου και να τον τιμώρησε επειδή δοκίμασε «τον καρπό της γνώσης». Να του χάρισε τη λογική και να απαιτεί τυφλή πίστη και υποταγή. Τι είδους ελευθερία του παραχώρησε, όταν τον αποκαλεί περιφρονητικά δούλο και τον απειλεί με αιώνια βασανιστήρια σε περίπτωση που θα αμφισβητήσει την εξουσία του; Είναι απίθανο να τον προίκισε με κριτική σκέψη, όταν του απαγορεύει να κρίνει. Είναι αδύνατο, αν ο ίδιος είναι τέλειος, να έφτιαξε τη γυναίκα και να τη θεωρεί ατελές πλάσμα, κατώτερο του άνδρα, όπως διδάσκουν οι 3 αβρααμικές θρησκείες. Και πώς γίνεται να μισεί τον κόσμο και να τον θεωρεί μάταιο και σατανικό, ώστε να επαγγέλλεται την αντικατάστασή του, αν είναι όντως δικό του κατασκεύασμα; Και αν η ζωή είναι η δική του πνοή που εμψύχωσε τον άνθρωπο, γιατί οι θρησκείες του (ιουδαϊσμός, χριστιανισμός, ισλαμισμός) είναι θανατόφιλες; Η λογική σκέψη αποκλείει την ύπαρξη ενός τέτοιου θεού και ξεσκεπάζει το ψέμα της θρησκείας. 

Ιερές ανοησίες

Αν κάποιος μελετήσει ιερά κείμενα χωρίς φόβο και πάθος, θα διαπιστώσει ότι είναι διανθισμένα με πολλές ανοησίες. Ο Ιωάννης ο Σιναϊτης γράφει στο βιβλίο του «Κλίμαξ» ότι ο δαίμονας της πορνείας πηγαίνει στον μοναχό που κοιμάται «και  μετασχηματισθείς εις είδος περικαλλούς γυναικός ο δυσειδέστατος, συμπλέκεται μετ’ αυτού…» (Λόγος ΚΖ΄,ιε΄). Ο Εφραίμ ο Σύρος συμβουλεύει τον μοναχό που θα αρρωστήσει να μη καταφεύγει σε ιατρική βοήθεια: «μη κατάφευγε εις νεκράν βοήθειαν και σκέπην ανθρωπίνην», γιατί ο Απόστολος είπε: «όταν ασθενώ, τότε είμαι δυνατός»  (Εφραίμ Σύρου Ασκητικά, Κεφ. ΝΕ΄). Ο Μ. Βασίλειος παρακινεί να ψάλλουν, ακόμα και όταν κάνουν τη σωματική τους ανάγκη: «ἀδιαλείπτως ψάλλειν…καὶ διάστημα μὴ γίνεσθαι καθόλου διὰ τὴν ἐπισυμβαίνουσάν τισιν ἀνάγκην τῶν ῥυπαρωτέρων τοῦ σώματος χρειῶν» (Μ. Βασιλείου Ασκητικόν ΣΛΗ΄) και να φορούν ζώνη, γιατί αυτό έκαναν ο Πρόδρομος και ο Ηλίας (φαίνεται ότι δεν είχε ακόμη εμφανιστεί η «τιμία ζώνη» της Παναγίας):«Τὴν δὲ τῆς ζώνης χρείαν δηλοῦσιν ἀναγκαίαν οὖσαν καὶ οἱ προλαβόντες ἅγιοι· Ἰωάννης μὲν δερματίνῃ ζώνῃ περισφίγγων ἑαυτοῦ τὴν ὀσφὺν, καὶ Ἠλίας ἔτι πρότερον…» (Μ. Βασιλείου Ασκητικόν ερώτ. κγ΄).

Βλακώδη πρότυπα

"τοιοῦτοι γενώμεθα πρὸς τὴν διδασκαλίαν τοῦ Κυρίου, οἷόν ἐστι τὸ παιδίον ἐν τοῖς μαθήμασι· μὴ ἀντιλέγον, μήτε δικαιολογούμενον πρὸς τοὺς διδασκάλους, πιστῶς δὲ καὶ εὐπειθῶς δεχόμενον τὰ διδάγματα".(Μ.Βασιλείου Ασκητικόν ΣΙΖ΄). Οι εκκλησιαστικοί συγγραφείς, επηρεασμένοι από το Χριστό  που είπε ότι η βασιλεία των ουρανών ανήκει στα παιδιά, καλούν τους πιστούς να γίνουν σαν παιδιά, παραβλέποντας ότι ο άνθρωπος στην παιδική ηλικία είναι ακόμη άπλαστος και ακαλλιέργητος. Το παιδί αγνοεί πολλά σημαντικά πράγματα και η άγνοια το οδηγεί σε αφέλεια, ευπιστία, επιπολαιότητα και αδικαιολόγητη σκληρότητα σε πλάσματα πιο αδύναμα. Δεν έχει μάθει ακόμα να κυριαρχεί στα πάθη (ζήλια, λαιμαργία, θυμό…) και αν δεν διδαχθεί πώς πρέπει να συμπεριφέρεται, θα τα κουβαλά και στην ενήλικη ζωή του. Γιατί όμως η εκκλησία προβάλλει στους πιστούς το πρότυπο του παιδιού; Γιατί το παιδί υποχρεώνεται να πειθαρχεί και να μην αντιλέγει σε ό,τι το διδάσκουν και τέτοιους πιστούς θέλει η Εκκλησία.

Πνευματικός φασισμός

Λόγια που υποτίθεται ότι ξεστόμισε ο θεός της αγάπης στάζουν δηλητήριο εκδίκησης και  αδικαιολόγητη σκληρότητα: «Ἑπτάκις μὲν ἐκδεδίκηται ἐκ Κάϊν, ἐκ δὲ Λάμεχ ἑβδομηκοντάκις ἑπτὰ, τὸ ὅμοιον ἡμαρτόντος» (ο Λάμεχ τιμωρήθηκε 77 φορές περισσότ. από τον Κάιν, για την ίδια αμαρτία, Ασκητ. Μ, Βασιλ., ΜΖ΄)¹... «κατά το παράδειγμα «τῆς ἀκάρπου συκῆς·… ὁ ἀργὸς τοῦ καλοῦ μετὰ τοῦ διαβόλου καὶ τῶν ἀγγέλων αὐτοῦ κρίνεται» (ΞΑ΄)... «Συμφέρει, φησὶν ὁ Κύριος, ἵνα κρεμασθῇ μύλος ὀνικὸς περὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ,  καὶ ἔῤῥιπται εἰς τὴν θάλασσαν …Ἐξάρατε τὸν πονηρὸν ἐξ ὑμῶν αὐτῶν»(ΜΖ΄ Περὶ τῶν μὴ καταδεχομένων τὰ παρὰ τοῦ προεστῶτος τυπούμενα) -«παραδοῦναι τὸν τοιοῦτον τῷ Σατανᾷ εἰς ὄλεθρον τῆς σαρκὸς, ἵνα τὸ πνεῦμα σωθῇ ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ Κυρίου» (ΡΞΔ). Ο θεός της φιλανθρωπίας και του ελέους υποβιβάζει τον άνθρωπο σε χόρτο που πρέπει να ξερριζωθεί... «Πᾶσα φυτεία, ἣν οὐκ ἐφύτευσεν ὁ Πατήρ μου ὁ οὐράνιος, ἐκριζωθήσεται»... αν δεν δείχνει προς αυτόν τυφλή υπακοή μέχρι θανάτου; «ἡ γὰρ ὑπακοὴ μέχρι θανάτου ἔχει τὸν ὅρον»(ΡΝΒ). Καθαρός πνευματικός φασισμός.

….

¹Παραπομπές  με ψηφία της αλφαβήτου σε παραγράφους-ερωτήματα του βιβλίου «Ασκητικόν Μέγα» του Μ. Βασιλείου

«Ἐὰν ὁ ὀφθαλμός σου ὁ δεξιὸς σκανδαλίζῃ σε, ἔξελε αὐτὸν» (Ματθ.,ε΄29)

 «Ἐὰν ὁ ὀφθαλμός σου ὁ δεξιὸς σκανδαλίζῃ σε, ἔξελε αὐτὸν» (Ματθ.,ε΄29)

«Γέγραπται γάρ· Συμφέρει ἵνα ἀπόληται ἓν τῶν μελῶν σου καὶ μὴ ὅλον τὸ σῶμά σου βληθῇ εἰς γέενναν»( Μ. Βασιλείου Ασκητικόν, ΜΔ΄)

Φρικτή συμβουλή για εύπιστους ανθρώπους! Αποκλείεται να την υπαγόρευσε κάποιος που είχε σκοπό να σώσει τον κόσμο. Οι θεολόγοι υποστηρίζουν ότι η σημασία της είναι αλληγορική, άλλα λέει και άλλα εννοεί. Ποιος ψυχικά υγιής συμβουλεύει αμόρφωτους ανθρώπους να βγάλουν τα μάτια τους, να κόψουν τα χέρια τους, να ευνουχιστούν ή να βάλουν πέτρα στο λαιμό τους και να πνιγούν, χωρίς μάλιστα να εξηγήσει ότι δεν εννοεί ακριβώς αυτά που λέει. Και όντως, υπήρξαν χριστιανοί που εφάρμοσαν κάποια από αυτές τις εγκληματικές προτροπές είτε στον εαυτό τους (π.χ. ο Ωριγένης) είτε σε άλλους, θέλοντας να τους σώσουν δήθεν από την κόλαση (διωγμοί κατά απίστων και αιρετικών, Ιερή Εξέταση). Ο φόβος ήταν άλλωστε για τους χριστιανούς «αρχή σοφίας» και η απειλή της κόλασης ήταν παιδαγωγικό μέσον: «φόβου διδάσκαλον λαμβάνειν τὴν ἀπειλὴν τῆς αἰωνίου κρίσεως καὶ κολάσεως» (Μ. Βασιλείου Ασκητικόν Μ.,Ι΄)

Ο Ιησούς ήθελε να δοξασθεί

Στο κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο επανειλημένα τονίζεται η λαχτάρα του Ιησού για δόξα: «ελήληθεν η ώρα, ίνα δοξασθή ο υιός του ανθρώπου», «πάτερ, δόξασόν σου το όνομα…», «δόξασόν σου τον υιόν»,  «και νυν δόξασόν με συ, πάτερ»,  ( Ιωάν. ιβ΄23 & 28, ιζ΄1-5). Το γεγονός προβλημάτισε τους θεολόγους, που έπρεπε να εφεύρουν δικαιολογίες για αρκετά προβλήματα που δημιουργεί η αίτηση του Ιησού για δόξα. Αφ’ ενός έχουμε το αντιφατικό δείγμα ενός φιλόδοξου ταπεινόφρονα. Αφ’ ετέρου, πώς γίνεται ένας θεός ενσαρκωμένος να χρειάζεται κάτι, αφού ως θεός είναι αυτάρκης; Πώς γίνεται ο ίδιος ευαγγελιστής να καυχιέται πως είδε τη δόξα του Ιησού («εθεασάμεθα την δόξαν αυτού», Ιωάν., α΄14) και ο Παύλος να τον αποκαλεί «κύριον της δόξης»; Δεν ζητά κάποιος κάτι που έχει, άρα ο Χριστός «ὃ οὐκ εἶχεν ᾔτει». Ζητούσε «την  δόξαν ἣν εἶχε πρὸ τοῦ τὸν κόσμον γενέσθαι». Άρα την είχε χάσει και μαζί με τη δόξα έχασε και τη θεότητα, αφού -καθώς λέει ο Βασίλειος- δόξα και θεότητα πάνε μαζί. Να λοιπόν μια έμμεση παραδοχή του Ιησού ότι όντως ήταν υιός ανθρώπου. Όμως οι θεολόγοι δεν το βάζουν κάτω. Αιώνες τώρα μπαλώνουν το χιτώνα της θεολογίας με τα πιο απίθανα μπαλώματα. Το πρόβλημα θα λυθεί έστω και με σοφιστικό επιχείρημα: Λάθος καταλάβαμε! Όταν ο Χριστός ζητά δόξα, δεν εννοεί τη δόξα, αλλά τη φανέρωση του θεϊκού σχεδίου για τη σωτηρία του κόσμου («Οὐ προσθήκην δόξης αἰτεῖ, ἀλλὰ τῆς οἰκονομίας τὴν φανέρωσιν», Μ. Βασιλείου, Προς Ευνόμιον). Και η πίττα ολόκληρη και ο σκύλος χορτάτος για τους εφευρετικούς θεολόγους! 

Η σωματική βία παιδαγωγεί;

Οι τρεις Ιεράρχες, που θεωρούνται ως μεγάλοι παιδαγωγοί, συνιστούσαν την κατά γράμμα εφαρμογή των παιδαγωγικών συμβουλών της Βίβλου που συνοψίζονται στο ρητό:  «Ὃς φείδεται τῆς βακτηρίας, μισεῖ τὸν ἑαυτοῦ υἱόν·» (Μ. Βασίλειος. Ασκητικόν Μέγα, ερώτ. Δ). Με άλλα λόγια συμβούλευαν τους γονείς να χτυπούν με ραβδί τα παιδιά τους. Άλλες συνιστώμενες τιμωρίες ήταν η στέρηση του φαγητού και η επιβολή σιωπής και μάλιστα για αιτίες που οι σύγχρονοι παιδαγωγοί θα θεωρούσαν γελοίες, π.χ. επειδή το παιδί λιγουρεύτηκε κι έφαγε κάτι ή είπε κάτι παραπάνω  («Ἥψατο βρωμάτων παρὰ καιρόν; ἐπὶ πλεῖστον τῆς ἡμέρας ἀπόσιτος ἔστω. Ἀμέτρως ἢ ἀσχημόνως σιτούμενος κατεγνώσθη; κατὰ τὸν καιρὸν τῆς τροφῆς εἰργόμενος τῶν σιτίων, ὁρᾷν τοὺς ἄλλους κατ' ἐπιστήμην ἐσθίοντας ἀναγκαζέσθω,  ὥστε καὶ κολάζεσθαι τῇ ἀποχῇ, καὶ διδάσκεσθαι τὴν σεμνότητα. Λόγον ἀφῆκεν ἀργὸν, ὕβριν εἰς τὸν πλησίον, ψεῦδος, ἄλλο τι τῶν ἀπηγορευμένων; Τῇ τε γαστρὶ καὶ τῇ σιωπῇ σωφρονιζέσθω» (Μ. Βασιλ., Ασκητ. Μ.,ερώτ.ιε΄). Αυτές οι συμβουλές εφαρμόστηκαν στις χριστιανικές κοινωνίες με θρησκευτική ευλάβεια σε Ανατολή και Δύση. Στη χώρα μας ο Βυζαντινός κανόνας για τα άτακτα παιδιά «νηστεία, ξύλο και τιμωρία» επέζησε ακόμα και μετά την Τουρκοκρατία, μέχρι να καταδικαστεί με το νόμο Ν.3500/06, άρθρο 4. ως αντιπαιδαγωγική μέθοδος που αφήνει τραύματα στις παιδικές ψυχές και  ωθεί στο ψεύδος και την υποκρισία για αποφυγή του σωματικού πόνου και του εξευτελισμού…  

Μ. Βασίλειος, περί βροντής

  «ἡ βροντὴ …. ἀεὶ πρὸς τὸ τοῦ Θεοῦ βούλημα ἐπὶ φόβῳ τῶν ἀνθρώπων ἐνεργουμένη» (Μ. Βασιλείου, Προς Ευνόμιον, Γ).  

   Η θρησκεία μωραίνει τους ανθρώπους, γιατί εξαναγκάζει το μυαλό να σκέφτεται παράλογα. Απόδειξη η παραπάνω φράση του Μ. Βασιλείου (330-379), επισκόπου Καισαρείας, κορυφαίου θεολόγου, που ανακηρύχθηκε  προστάτης της Παιδείας. Η μόρφωση που πήρε στα νιάτα του, τόσο στην Αθήνα όσο και κοντά στον ονομαστό φιλόσοφο Λιβάνιο, του χρησίμευσε μόνο για να υποστηρίξει φιλοσοφικά τα θρησκευτικά του δόγματα με κυριότερο αυτό της αγίας τριάδας. Αποτέλεσμα ήταν να έχει παιδαριώδη άγνοια πάνω σε θέματα της «θύραθεν παιδείας» που αφορούν τα φυσικά φαινόμενα. Όλοι γνωρίζουν ότι η βροντή οφείλεται στην απότομη υψηλή θέρμανση και διαστολή του ατμοσφαιρικού αέρα και δεν έχει καμιά σχέση με θεούς και δαίμονες, παρά μόνο με τον στατικό ηλεκτρισμό και τη φυσική αντίσταση του αέρα στη δίοδο ηλεκτρικού ρεύματος. Ο αέρας διαστέλλεται απότομα και δημιουργεί κύμα κρούσης που ήχος του είναι η βροντή. Ο Αναξίμανδρος (610-547 π.Χ.) και ο Αναξαγόρας (500-428 π.Χ) είχαν δώσει ορθολογικές εξηγήσεις γι αυτό το φαινόμενο αποδίδοντάς το στη δράση των νεφών και του ανέμου. Το άγιο πνεύμα δεν αποκάλυψε την αλήθεια στο Μ. Βασίλειο και τον άφησε να πιστεύει και να διδάσκει ότι ο θεούλης εξαπολύει τις βροντές για να φοβερίζει σαν μπαμπούλας τους ανθρώπους, ώστε να μην αμαρτάνουν.

Μ. Βασίλειος, για τις αντιφάσεις των ευαγγελίων

 Οι αντιφάσεις των ευαγγελίων προβλημάτιζαν ανέκαθεν τους χριστιανούς θεολόγους που πάσχιζαν να τις δικαιολογήσουν. Ο Χριστός εμφανίζεται να καυχάται ότι είναι η πηγή της ζωής και ζωοποιεί όποιους ανθρώπους θέλει, όμως, όταν πλησιάζει η ώρα του θανάτου του, παρακαλά το θεό να μην επιτρέψει να πιεί αυτό το ποτήρι, αδύναμος μπροστά στην παντοδυναμία του θανάτου («ὁ Λάζαρον καὶ πολλοὺς νεκροὺς ἀναστήσας οὐχ  ἑαυτῷ παρέχει τὸ ζῇν, ἀλλὰ παρὰ τοῦ Πατρὸς ᾔτει …εἰπών· Πάτερ, εἰ δυνατὸν, παρελθέτω τὸ ποτήριον τοῦτο …Ἐψεύσατο οὖν ὁ Υἱὸς εἰπών ·Ἐγώ εἰμι ἡ ζωή· καὶ·  ὁ Υἱὸς οὓς θέλει ζωοποιεῖ…», Μ. Βασιλείου, Προς Ευνόμιον). Ο φιλόσοφος Κέλσος έλεγε ότι, αν φαντασθούμε ότι η θεϊκή φύση μπορεί να ενωθεί με την ανθρώπινη, τότε θα υπερισχύσει το θεϊκό στοιχείο ως ανώτερο. Στην περίπτωση του Χριστού βλέπουμε να κυριαρχεί το ανθρώπινο στοιχείο και να εγκαταλείπεται από το θεϊκό («θεέ μου, θεέ μου, ίνα τι με εγκατέλειπες;). Ως άνθρωπος ο Χριστός απέχει από την εικόνα του ήρωα που αψηφά το θάνατο και το μαρτύριο. Η ανθρωπότητα έχει αναδείξει ηρωικές μορφές, που χωρίς να ελπίζουν σε ανάσταση ή στην ευγνωμοσύνη των άλλων ανθρώπων διάλεξαν το δρόμο του μαρτυρίου και του θανάτου για να μην προδώσουν τις ιδέες τους. Οπότε η δικαιολογία του Μ. Βασιλείου, ότι σαν άνθρωπος έδειξε αδυναμία και δειλία και όχι σαν θεός, δεν καλύπτει την αντίφαση («Εἰς τὴν ἐνανθρώπησιν οὖν καὶ οὐκ εἰς τὴν θεότητα τὸ εἰρημένον νοεῖν δεῖ»,Μ. Βασιλείου, Προς Ευνόμιον).  

Οντολογικό επιχείρημα.

 Όπως ένας ζωγράφος συλλαμβάνει την ιδέα ενός έργου στο νου του,  ο νους του πιστού συλλαμβάνει την ιδέα του θεού, ως κάτι που τα υπερβαίνει όλα. Όμως το ότι δεν μπορούμε να νοήσουμε κάτι ανώτερο δεν σημαίνει ότι ο θεός υπάρχει πραγματικά. Με τη φαντασία μπορούμε να πλάσουμε πολλά ανύπαρκτα και απίθανα πράγματα, ακόμη και ροζ ελέφαντες με πράσινες βούλες. Αν ισχυριστούμε ότι ο θεός υπάρχει επειδή μπορούμε να συλλάβουμε την ιδέα του, το επιχείρημα αυτό είναι κυκλικό, επειδή θεωρεί δεδομένη την ύπαρξη θεού. Βασίζεται επιπλέον στην ατελή ανθρώπινη αντιληπτικότητα. Το ίδιο ισχύει και με την «εις άτοπον απαγωγή» που χρησιμοποιούν κάποιοι πιστοί:  Η ύπαρξη είναι ανώτερη από την ανυπαρξία  -Ο θεός είναι ανώτερος  - άρα υπάρχει.  Το επιχείρημα αυτό θυμίζει το «Παράδοξο του βράχου»: -Μπορεί ο θεός να φτιάξει ένα βράχο που να μην μπορεί να τον σηκώσει; Είτε μπορεί, είτε όχι, δεν είναι παντοδύναμος. Ανάλλογο είναι και το επιχείρημα της επιλογής ανάμεσα σε τρεις υποθέσεις: Ο Ιησούς ήταν: α)θεός, β)τρελός, γ)ψεύτης. Τα ευαγγέλια αποδεικνύουν το πρώτο.  Το επιχείρημα αυτό βασίζεται σε μια πηγή αναξιόπιστη που περιέχει λάθη, ιστορικές ανακρίβειες και αντιφάσεις, ώστε να μην μπορεί να χαρακτηριστεί θεόπνευστος λόγος. Επίσης στις τρεις επιλογές μπορούμε να προσθέσουμε περισσότερες π.χ. μπορεί ο Ιησούς να υποδυόταν το μεσσία για να κάνει επιεική το μωσαϊκό νόμο, ή να ήταν χαρισματικό άτομο όπως όλοι οι αρχηγοί θρησκειών που θεοποιήθηκαν από τους οπαδούς τους. Άλλο επιχείρημα είναι ότι δεν μπορούμε να αντιληφθούμε το θεό, γιατί «είναι έξω από το χώρο και το χρόνο». Για να διαπιστωθεί αν ισχύει αυτό απαιτείται  ανάλογη γνωστική εμπειρία, πράγμα αδύνατον.