Μ. Βασίλειος και διάβολος

Ο Μ. Βασίλειος («Προς Ευνόμιον») κατηγορεί τους οπαδούς του Αρείου ότι λατρεύουν το διάβολο, επειδή θεωρούν το Χριστό πρώτο κτίσμα του θεού¹, ενώ σύμφωνα με τη Βίβλο, πρώτο δημιούργημα του θεού ήταν ο διάβολος («Ἰὼβ δὲ πρῶτον ποίημα Θεοῦ τὸν διάβολον λέγει»). Εδώ το σημαντικό στοιχείο είναι άλλο. Ο εκκλησιαστικός πατήρ δέχεται ότι ο θεός δημιούργησε –άθελά του- την προσωποποίηση του κακού, επομένως τα δημιουργήματά του ήταν ατελή και επιρρεπή στην πτώση. Αυτό συνεπάγεται ότι ο άνθρωπος και η παράβασή του δεν ευθύνονται για το κακό που ενέσκηψε στον κόσμο, αλλά την ευθύνη έχει ο ίδιος ο θεός και το πρώτο δημιούργημα του, ο διάβολος, τον οποίο άφησε ανενόχλητο να κάνει ότι θέλει! Σαν μυθολογία η διήγηση έχει ενδιαφέρον, σαν θεολογία όμως με την αξίωση να θεωρείται υψηλή και σπουδαία, παρουσιάζει  πολλά τρωτά και επιλήψιμα σημεία.

….

¹Η φράση: «Κύριος ἔκτισέ με» (Παροιμίαι, Η,22) που ο συγγραφέας των Παροιμιών της Βίβλου βάζει στο στόμα της θεάς Σοφίας, αφορά το Χριστό-άνθρωπο, σύμφωνα με τον Μ. Βασίλειο…(«Ἀνάγκη οὖν εἰς τὴν ἀνθρωπότητα αὐτοῦ νοεῖν»)…γιατί, αν μιλούσε σαν θεός θα έλεγε «ὁ Πατὴρ ἔκτισέ με». Παρουσιάζει έτσι ένα διχασμένο άτομο, που πότε συμπεριφέρεται σαν άνθρωπος και πότε σαν θεός.