Εκκλησία και Παιδεία

  Ο Νίτσε παρατηρεί ότι η επιστήμη ευδοκιμεί εκεί που υπάρχουν ευνοϊκές συνθήκες και πλεόνασμα χρόνου και πνεύματος. Ένας υπόδουλος λαός περιέρχεται σε συνθήκες που του στερούν βασικά αγαθά της ζωής μεταξύ των οποίων είναι και η επιστημονική παιδεία και κατάρτιση. Η Εκκλησία από την εποχή του Παύλου που κήρυττε ως αληθινή σοφία την «δια Χριστόν μωρία» μέχρι σήμερα είναι επιφυλακτική απέναντι στην «κοσμική σοφία», την οποία θεωρεί σατανική, ακόμα κι όταν καταναλώνει η ίδια τους καρπούς της επιστημονικής γνώσης, τα επιτεύγματα της τεχνολογίας. Όταν η Δύση ξυπνούσε από τον πνευματικό της λήθαργο και αποφάσιζε να ασχοληθεί σοβαρά με την επιστημονική γνώση, στη χώρα μας επικρατούσε θρησκευτικός μεσαίωνας με κάποιες αναλαμπές που επιχείρησαν να φέρουν την αλλαγή και πολεμήθηκαν από εκπροσώπους της Εκκλησίας, από τον Γεννάδιο, πρώτο πατριάρχη μετά την Άλωση, που διέταξε να καούν τα αντίτυπα της «Νόμων Συγγραφής» του Πλήθωνα μέχρι τον Γρηγόριο Ε΄, που το 1798 συκοφαντούσε το Ρήγα και το σύγγραμμά του «Νέα Πολιτική Διοίκηση» «ότι πλήρης υπάρχει σαθρότητος εκ δολερών εννοιών τοις δόγμασι εναντιουμένη».