Αποκάλυψη και χιλιασμός

Στην Αγία Γραφή υπάρχει αναμονή άμεσης εκπλήρωσης της προφητείας περί ελεύσεως της βασιλείας του Μεσσία. Από την ερμηνεία του χωρίου κ΄1-16 της Αποκάλυψης προέκυψαν δύο είδη χιλιασμού: α) Ο σαρκικός, της ραβινικής παράδοσης, σύμφωνα με τον οποίο ο κόσμος έχει διάρκεια μιας μωσαϊκής εβδομάδας, όπου κάθε μέρα αντιστοιχεί σε 1000 χρόνια. Το Σάββατο αυτής της εβδομάδας, δηλ. την 7^η χιλιετία, θα πραγματοποιηθεί η χιλιετής επίγεια βασιλεία του Μεσσία και ο θρίαμβος του Ισραήλ. β) Ο πνευματικός χιλιασμός θεωρεί τη χιλιετή βασιλεία του Χριστού ως πνευματική και συμβολική («η βασιλεία του θεού εντός υμών εστι»). Τη μεταφορική ερμηνεία  της ουτοπιστικής χιλιετούς βασιλείας υποστήριξε πρώτος ο Ωριγένης (3^οςαι.μ.Χ.) Στους πρώτους χιλιαστές συγκαταλέγονται ο απόστολος Βαρνάβας, ο επίσκοπος Ιεραπόλεως Παπίας, ο απολογητής Ιουστίνος (Προς Τρύφωνα), ο Ειρηναίος, επίσκοπος Λούγδουνου, ο Μελίτων Σάρδεων κ.α. (ελληνική Βικιπαίδεια, «χιλιασμός»). Ο χιλιασμός καταδικάστηκε τον 4^ο αι. στη σύνοδο Νικαίας με το άρθρο του συμβόλου της πίστεως: «της βασιλείας αυτού ουκ έσται τέλος». Συγχρόνως η συντέλεια του κόσμου αναβλήθηκε επ’ αόριστον και  ερμηνεύθηκαν ως αλληγορικά τα εσχατολογικά χωρία και οι σχετικές εκφράσεις π.χ. η λέξη γενεά θεωρήθηκε ότι σημαίνει ανθρωπότητα, και ότι τα  χίλια χρόνια αντιπροσωπεύουν την αιωνιότητα… Τα χιλιαστικά κινήματα ήταν πολλά και διαφορετικά κατά το Μεσαίωνα και τους Νεότερους χρόνους. Στη σύγχρονη εποχή  χιλιαστές είναι οι μάρτυρες του Ιεχωβά, οι Αντβεντιστές, οι Μορμόνοι κ.α. θρησκευτικές σέκτες. Η ορθόδοξη χριστιανική εκκλησία θεωρεί το χιλιασμό εσχατολογική πλάνη.