Η σωματική βία παιδαγωγεί;

Οι τρεις Ιεράρχες, που θεωρούνται ως μεγάλοι παιδαγωγοί, συνιστούσαν την κατά γράμμα εφαρμογή των παιδαγωγικών συμβουλών της Βίβλου που συνοψίζονται στο ρητό:  «Ὃς φείδεται τῆς βακτηρίας, μισεῖ τὸν ἑαυτοῦ υἱόν·» (Μ. Βασίλειος. Ασκητικόν Μέγα, ερώτ. Δ). Με άλλα λόγια συμβούλευαν τους γονείς να χτυπούν με ραβδί τα παιδιά τους. Άλλες συνιστώμενες τιμωρίες ήταν η στέρηση του φαγητού και η επιβολή σιωπής και μάλιστα για αιτίες που οι σύγχρονοι παιδαγωγοί θα θεωρούσαν γελοίες, π.χ. επειδή το παιδί λιγουρεύτηκε κι έφαγε κάτι ή είπε κάτι παραπάνω  («Ἥψατο βρωμάτων παρὰ καιρόν; ἐπὶ πλεῖστον τῆς ἡμέρας ἀπόσιτος ἔστω. Ἀμέτρως ἢ ἀσχημόνως σιτούμενος κατεγνώσθη; κατὰ τὸν καιρὸν τῆς τροφῆς εἰργόμενος τῶν σιτίων, ὁρᾷν τοὺς ἄλλους κατ' ἐπιστήμην ἐσθίοντας ἀναγκαζέσθω,  ὥστε καὶ κολάζεσθαι τῇ ἀποχῇ, καὶ διδάσκεσθαι τὴν σεμνότητα. Λόγον ἀφῆκεν ἀργὸν, ὕβριν εἰς τὸν πλησίον, ψεῦδος, ἄλλο τι τῶν ἀπηγορευμένων; Τῇ τε γαστρὶ καὶ τῇ σιωπῇ σωφρονιζέσθω» (Μ. Βασιλ., Ασκητ. Μ.,ερώτ.ιε΄). Αυτές οι συμβουλές εφαρμόστηκαν στις χριστιανικές κοινωνίες με θρησκευτική ευλάβεια σε Ανατολή και Δύση. Στη χώρα μας ο Βυζαντινός κανόνας για τα άτακτα παιδιά «νηστεία, ξύλο και τιμωρία» επέζησε ακόμα και μετά την Τουρκοκρατία, μέχρι να καταδικαστεί με το νόμο Ν.3500/06, άρθρο 4. ως αντιπαιδαγωγική μέθοδος που αφήνει τραύματα στις παιδικές ψυχές και  ωθεί στο ψεύδος και την υποκρισία για αποφυγή του σωματικού πόνου και του εξευτελισμού…