Ιώσηπου, Ιουδαϊκή Αρχαιολογία (Περίληψη και σχόλια)

                                               4.

   Στο Βιβλίο ΙΗ΄, κεφάλαιο 3, 63-64 έχει παρεμβληθεί η λεγόμενη   Φλαβιανή μαρτυρία: «Γίνεται δε κατά τούτον τον χρόνον Ιησούς σοφός ανήρ, είγε άνδρα αυτόν λέγειν χρη: ην γαρ παραδόξων έργων ποιητής, διδάσκαλος ανθρώπων των ηδονή ταληθή δεχομένων, και πολλούς μεν ιουδαίους, πολλούς δε και του ελληνικού επηγάγετο: ο χριστός ούτος ην. Και αυτόν ενδείξει των πρώτων ανδρών παρ’ ημίν σταυρώ επιτετιμηκότος Πιλάτου ουκ επαύσαντο οι το πρώτον αγαπήσαντες: εφάνη γαρ αυτοίς τρίτην έχων ημέραν πάλιν ζων των θείων προφητών ταύτα τε και άλλα μυρία περί αυτού θαυμάσια ειρηκότων. Εις έτι τε νυν των χριστιανών από τούδε ωνομασμένον ουκ επέλιπε το φύλον.»  

   Η μεταγενέστερη αυτή προσθήκη στο έργο του Ιώσηπου, έχει σκοπό να δικαιολογήσει την απουσία αναφοράς στον Ιησού Χριστό, ενώ υπάρχουν  αναφορές σε διάφορες εβραϊκές αιρέσεις. Πρωτοαναφέρεται από τον Ευσέβιο, επίσκοπο Καισαρείας της Παλαιστίνης, που πρωτοστάτησε στην Α΄Οικουμενική Σύνοδο του 325. Αυτός διόρθωσε τα ευαγγέλια και στη συνέχεια έκαψε τα πρωτότυπα για να μη φαίνεται η παραχάραξη. Την εποχή του Ωριγένη (185-251) η συγκεκριμένη παράγραφος ήταν άγνωστη. Είναι αδύνατον να είχε γραφτεί από τον Ιώσηπο, επειδή, εκτός του ότι ήταν φαρισαίος, δεν πίστευε ότι ο Ιησούς ήταν μεσσίας, όπως ομολογεί ο Ωριγένης («απιστών τω Ιησού ως χριστώ, ζητών την αιτίαν της των Ιεροσολύμων πτώσεως …φησί ταύτα συμβεβηκέναι….  κατ’ εκδίκησιν Ιακώβου του δικαίου» (Ωριγένης, Κατά Κέλσου). Ο Ιώσηπος θεωρούσε μεσσία το Βεσπασιανό («Ιουδαϊκοί πόλεμοι») και απατεώνες τους μεσσίες Ιούδα Γαλιλαίο,18,1,4, Θευδά, 20,5,97-99 και άλλους που σκότωσαν οι Ρωμαίοι.  Αν επαινούσε κάποιον ως μεσσία θα εξόργιζε  και τους Εβραίους και τους Ρωμαίους. Όσον αφορά το στυλ του Ιώσηπου, επειδή απευθυνόταν σε Ρωμαίους, θα εξηγούσε τη λέξη χριστός και θα έδινε λεπτομέρειες γύρω από το αναφερόμενο πρόσωπο.  Είναι εξ άλλου φανερό ότι η παράγραφος δεν «κολλά» με την επόμενη, η οποία αρχίζει με τις λέξεις «έτερον δεινόν»=άλλο κακό. Αν παραλειφθεί η πλαστή αναφορά στον Ιησού, γίνεται ομαλή σύνδεση με την παράγραφο που περιγράφει το κακό που προηγήθηκε και είναι η αιματηρή κατάπνιξη της διαμαρτυρίας για την κατασκευή υδραγωγείου με χρήματα του Ναού.