ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ

  Κάθε θρησκεία έχει τον ηθικό της κώδικα με καθήκοντα για τους πιστούς και ποινές για τους παραβάτες. Ωστόσο οι θεοί και οι θεοποιημένοι ήρωες και άγιοι δεν είναι αμέμπτου ηθικής. Ακόμη και ο ιουδαϊκός θεός που οι χριστιανοί θεωρούν τέλειο είναι γεμάτος ανθρώπινα πάθη. Ο ηθικός κώδικας που επιβάλλουν οι θρησκείες έχει κάποιο απώτερο στόχο. Ο Μωσαϊκός Νόμος είχε σκοπό να κρατά ενωμένο τον Ιουδαϊκό λαό με την υποταγή στο θεό και τους εκπροσώπους του, ενδοφυλετική αλληλεγγύη και φυλετική καθαρότητα. Τα Αρχαία Ελληνικά Μυστήρια είχαν σκοπό την κάθαρση της ψυχής και τη βελτίωση του χαρακτήρα των μυστών. Ηθικά καθήκοντα ήταν ο σεβασμός προς  θεούς, την οικογένεια και την πατρίδα και η πατροπαράδοτη φιλοξενία. Οι Δρυίδες αποσκοπούσαν στην απόκτηση σοφίας και θεωρούνταν οι δικαιότεροι άνθρωποι. Οι Ινδιάνοι Χόπι απέφευγαν το ψέμα, την κλοπή και το φόνο. Η ηθική του Κομφούκιου διδάσκει ότι κάθε παρεκτροπή απειλεί την αρμονία του κόσμου. Ο Σιντοϊσμός δίνει έμφαση στην ενάρετη ζωή. Η ηθική του Βουδιστή υπαγορεύει  αγάπη προς όλα τα όντα, εγκράτεια, και υπομονή.  Ο Ζωροαστρισμός προτρέπει σε καλές σκέψεις, καλά λόγια και καλές πράξεις. Η διαστροφική ηθική του  Ινδουισμού με τις κλειστές κάστες και τη μοιρολατρία οφείλεται στην άποψη ότι η ευτυχία ή η δυστυχία εξαρτάται από το καλό ή το κακό  κάρμα, τις συνέπειες προηγούμενων πράξεων που ακολουθούν τον άνθρωπο στις μετενσαρκώσεις του. Στην Ισλαμική ηθική η τυφλή πίστη είναι κορυφαία αρετή και απαιτεί την τήρηση ορισμένων τυπικών πράξεων (περιτομή, προσευχή, νηστείες κλπ). Ο Χριστιανισμός στην εξελιγμένη μορφή του είναι ανεκτικός και συγχωρεί τα πάντα σ’ εκείνους που μετανοούν, ενώ καταδικάζει ακόμα και ενάρετους ανθρώπους, αν παρεκκλίνουν λίγο από τα δόγματα της Εκκλησίας. Οι θρησκείες γενικά επιβάλλουν την  υποταγή στους ηγεμόνες και το ιερατείο.