Πρωταρχικό στοιχείο της δημιουργίας

1) Νερό.  Στους μύθους όλων σχεδόν των θρησκειών για τη δημιουργία του κόσμου το νερό παίζει πρωταρχικό ρόλο:

Ιαπωνία: Πριν δημιουργηθεί ο κόσμος υπήρχε ένας απέραντος βάλτος. Ο δημιουργός έστειλε τη σουσουράδα κι αυτή χτυπώντας τα φτερά της δημιούργησε στο βάλτο κομμάτια στεριάς. Τα νησιά της Ιαπωνίας  αναδύθηκαν καθώς ένα ερωτευμένο ζευγάρι, η θεά Ιζανάμι και ο θεός  Ιζανάγκι, ανάδευαν τα νερά…

 Μεσοποταμία  «Όταν ψηλά οι ουρανοί δεν υπήρχαν κι η γη κάτω δεν είχε ακόμα φανεί, υπήρχε ο Απσού (γλυκό νερό) κι η Τιαμάτ (χάος και αλμυρό νερό)» (Ενούμα Ελίς= Έπος της Δημιουργίας, Πινακ. Ι, Βιβλιοθ. Ασουρμπανιμπάλ). Τον Απσού σκότωσε ο Έα, αρχηγός των θεών και την Τιαμάτ ο Μαρντούκ, θεός του ήλιου-γιος του Έα. Από το σώμα της έκανε τον ουρανό και τη γη. Από τα μάτια της έτρεξαν ο Τίγρης κι ο Ευφράτης. [Ο θεός των νερών Έα ή Ωάννης ήταν θαλάσσιο τέρας με ουρά ψαριού. Στις 25 Δεκ., μετά το χειμερινό ηλιοστάσιο, η μέρα αρχίζει να μεγαλώνει,  ο ήλιος βρίσκεται στον Αιγόκερω και βυθίζεται στα νερά του Ωάννη για να αναγεννηθεί. Από εδώ προέρχεται  ο μύθος της Βάπτισης του Χριστού.]

 Αίγυπτος: Ο Ατούμ–Ρα (Ήλιος δημιουργός), αναδύθηκε αυτογέννητος μέσα από τα αρχέγονα νερά (θεά Νουν), που περιείχαν όλα τα σπέρματα της δημιουργίας και  ύψωσε ένα βουνό, για να βρει τόπο να σταθεί. Κατόπιν έβαλε τάξη στο χάος.

Ινδιάνοι Μαϊντού (Καλιφόρνια): Ο κόσμος έγινε από το τραγούδι του Δημιουργού που έπλεε με το κανό του στα αρχέγονα νερά μαζί με το Κογιότ.

Ινδιάνοι Μάνταν (Β και Ν Ντακότα) Ο Πρώτος Δημιουργός και ο Μόνος έφτιαξαν τον κόσμο από άμμο που τους έφερε μια πάπια από το βυθό της αρχέγονης θάλασσας.  Σιβηρία.  Αρχικά υπήρχε ένας απέραντος ωκεανός, όπου επέπλεαν λάσπες, από τις οποίες ο θεός Ούλγκαν έπλασε το πρώτο ον, τον Έρλικ,  βοηθό του στη δημιουργία.

Φινλανδία Πριν δημιουργηθεί ο κόσμος υπήρχε ο ουρανός και ο φουρτουνιασμένος ωκεανός. Η θεά του ουρανού Ιλματάρ κατέβηκε στον ωκεανό και έμεινε έγκυος από τον άνεμο και τα κύματα…

Ιουδαϊσμός -Χριστιανισμός: Προ 6000 ετών περίπου, ο θεός πρόσταξε να αναδυθεί  η γη από μια άβυσσο νερών: «Καὶ εἶπεν ὁ Θεός· συναχθήτω τὸ ὕδωρ τὸ ὑποκάτω τοῦ οὐρανοῦ εἰς συναγωγὴν μίαν, καὶ ὀφθήτω ἡ ξηρά.» (Γένεσις, α΄9)